Over vervangende eindtermen en uitbreidingsdoelen Nederlands in de eerste graad van het secundair onderwijs, op initiatief van de Federatie Steinerscholen Vlaanderen vzw #287

verzendcode: OND ingediend op 8 juni 2020 (2019-2020) Verslag namens de Commissie voor Onderwijs uitgebracht door Koen Daniëls, Jan Laeremans en Loes Vandromme over het ontwerp van decreet over vervangende eindtermen en uitbreidingsdoelen Nederlands in de eerste graad van het secundair onderwijs, op initiatief van de Federatie Steinerscholen Vlaanderen vzw Samenstelling van de Commissie voor Onderwijs: Voorzitter: Karolien Grosemans. Vaste leden: Arnout Coel, Koen Daniëls, Karolien Grosemans, Kathleen Krekels, Annabel Tavernier; Roosmarijn Beckers, Jan Laeremans, Kristof Slagmulder; Jo Brouns, Loes Vandromme; Jean-Jacques De Gucht, Sihame El Kaouakibi; Stijn Bex, Elisabeth Meuleman; Hannelore Goeman. Plaatsvervangers: Marius Meremans, Axel Ronse, Nadia Sminate, Kris Van Dijck, Katja Verheyen; Leo Pieters, Els Sterckx, Sam Van Rooy; Katrien Schryvers, Brecht Warnez; Els Ampe, Steven Coenegrachts; Johan Danen, Gustaaf Pelckmans; Steve Vandenberghe. Toegevoegde leden: Kim De Witte. Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet INHOUD I. Toelichting door minister Ben Weyts ....................................................... 4 II. Bespreking........................................................................................... 6 1. Tussenkomsten van de leden ............................................................. 6 1.1. Roosmarijn Beckers .................................................................. 6 1.2. Koen Daniëls ............................................................................ 6 1.3. Hannelore Goeman ................................................................... 7 1.4. Loes Vandromme ...................................................................... 7 2. Antwoorden van minister Ben Weyts .................................................. 7 III. Stemming ............................................................................................ 8 Op 28 mei 2020 besprak de Commissie voor Onderwijs het ontwerp van decreet over vervangende eindtermen en uitbreidingsdoelen Nederlands in de eerste graad van het secundair onderwijs, op initiatief van de Federatie Steinerscholen Vlaanderen vzw. (Tijdens de vergadering waren alleen de commissievoorzitter en de commissiesecretaris fysiek in de commissiezaal aanwezig. De vaste leden, de plaatsvervangende leden en de toegevoegde leden van de commissie kregen de mogelijkheid om online aan de vergadering deel te nemen via het platform Zoom. Andere volksvertegenwoordigers konden alleen na motivering online aan de vergadering deelnemen.) I. Toelichting door minister Ben Weyts Minister Ben Weyts schetst dat eind augustus 2019 de steinerscholen een aanvraag tot gelijkwaardigheid indienden van vervangende eindtermen en uitbreidingsdoelen Nederlands voor de eerste graad van het secundair onderwijs. De decreetgever voorziet in de mogelijkheid voor schoolbesturen om de gelijkwaardigheid van vervangende eindtermen, uitbreidingsdoelen Nederlands of specifieke eindtermen aan te vragen. Het schoolbestuur moet deze aanvraag indienen uiterlijk op 1 september van het voorafgaand schooljaar. In het aanvraagdossier moet de aanvrager een duidelijke argumentatie geven waarom de eindtermen en uitbreidingsdoelen Nederlands onvoldoende ruimte laten voor hun eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen en/of waarom ze ermee onverzoenbaar zijn. Voor de eindtermen van basisgeletterdheid kan geen gelijkwaardigheid worden aangevraagd. Volgens het decreet van 26 januari 2018 tot wijziging van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 en de Codex Secundair Onderwijs, wat onderwijsdoelen betreft, en tot wijziging van de decreten Rechtspositie onderwijspersoneel moet de Vlaamse Regering beoordelen of de aanvraag ontvankelijk is en, zo ja, of de vervangende eindtermen en uitbreidingsdoelen Nederlands gelijkwaardig zijn. De Vlaamse Regering hanteert daarbij de volgende criteria: het respect voor de fundamentele rechten en vrijheden; de vereiste inhoud, in functie van de decretaal vastgelegde sleutelcompetenties; de formulering in eindtermen, uitbreidingsdoelen Nederlands, ontwikkelingsdoelen of specifieke eindtermen, zodat mogelijk is om te bepalen hoe ze worden nagestreefd en of een leerling of een leerlingpopulatie ze bereikt. Voorafgaand aan haar beslissing wint de Vlaamse Regering het advies in van een commissie van deskundigen en van de onderwijsinspectie. Finaal wordt het dossier met vervangende onderwijsdoelen als ontwerp van decreet ingediend bij het Vlaams Parlement. In de aanvraag wijzen de steinerscholen op het belang van deze procedure van gelijkwaardigheid. Indien die procedure er niet zou zijn, vinden zij dat de onderwijsvrijheid geschonden wordt. Volgens hen mag de overheid alleen het minimale ‘wat’ vastleggen en niet de hele inhoud. Ze baseren zich daarvoor op twee juridische gronden. Vooreerst vinden ze dat er onvoldoende ruimte is voor de eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen. De steinerscholen zijn van oordeel dat de decretale eindtermen te omvangrijk en te gedetailleerd zijn waardoor hun impact op de onderwijstijd te groot is. Voorts argumenteren ze dat de vereisten onverzoenbaar zijn met de eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen. Dat heeft voor alle duidelijkheid niets te maken met ideologie of levensbeschouwelijke opvattingen. Zij willen andere leerinhouden aan bod laten komen in de eerste graad omdat ze denken dat leerlingen pas op latere leeftijd in staat zijn bepaalde leerinhouden goed te bevatten. De steinerscholen spreken van vijf knelpunten om de twee juridische gronden te beargumenteren. De eerste is de leeftijdsgerichte keuze van leerinhouden. Een basisprincipe van de steinerpedagogie is dat niets te vroeg mag geforceerd worden, en niets te laat gestimuleerd mag worden. Daaruit vloeit een alternatieve timing van leerinhouden voort. Een tweede knelpunt gaat over de taxonomie van Bloom. Die laat volgens de steinerscholen onvoldoende ruimte voor niet-lineaire leerwegen. Een …