Tot bekrachtiging van het besluit van de Vlaamse Regering van 7 februari 2020 tot erkenning van Thor Park in Genk als regelluwe zone voor energie #229

verzendcode: LEE ingediend op 5 mei 2020 (2019-2020) Verslag namens de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie uitgebracht door Robrecht Bothuyne over het ontwerp van decreet tot bekrachtiging van het besluit van de Vlaamse Regering van 7 februari 2020 tot erkenning van Thor Park in Genk als regelluwe zone voor energie Samenstelling van de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie: Voorzitter: Carina Van Cauter. Vaste leden: Piet De Bruyn, Inez De Coninck, Andries Gryffroy, Freya Perdaens, Wilfried Vandaele; Bart Claes, Leo Pieters, Sam Van Rooy; Tinne Rombouts, Koen Van den Heuvel; Gwenny De Vroe, Carina Van Cauter; Johan Danen, Mieke Schauvliege; Bruno Tobback. Plaatsvervangers: Annick De Ridder, Marius Meremans, Joris Nachtergaele, Axel Ronse, Nadia Sminate; Carmen Ryheul, Stefaan Sintobin, Wim Verheyden; Robrecht Bothuyne, Lode Ceyssens; Willem-Frederik Schiltz, Bart Tommelein; Chris Steenwegen, Tine Van den Brande; Hannes Anaf. Toegevoegde leden: Jos D'Haese. Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet INHOUD 1. Toelichting door de minister ..................................................................... 4 2. Bespreking ............................................................................................. 6 3. Stemming .............................................................................................. 7 Gebruikte afkortingen .................................................................................. 8 Bijlage: zie de dossierpagina van dit document op www.vlaamsparlement.be De Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie behandelde op 29 april 2020 het ontwerp van decreet tot bekrachtiging van het besluit van de Vlaamse Regering van 7 februari 2020 tot erkenning van Thor Park in Genk als regelluwe zone voor energie (Parl.St. Vl.Parl. 2019-20, nr. 229/1). De door de minister gebruikte presentatie is terug te vinden op de dossierpagina van dit document op www.vlaamsparlement.be. 1. Toelichting door de minister Decretale context Minister Zuhal Demir stelt dat om de energietransitie succesvol te laten verlopen, innovatieve oplossingen nodig zijn die een flexibel energiesysteem faciliteren. Nu wordt regelgeving meestal geschreven vanuit behoeften die in het verleden vastgesteld werden en is ze regelmatig een drempel voor de innovatie. Om daaraan te remediëren, is eind 2018 de figuur van regelluwe zones voor energie opgenomen in het Energiedecreet. De nieuwe rechtsfiguur van de regelluwe zone voor energie is precies bedoeld als een proeftuin om te experimenteren met innovatieve technieken of praktijken, zonder te worden gehinderd door de generieke regelgeving. Op die manier passen regelluwe zones voor energie binnen de visie en de doelstellingen van het Vlaamse energiebeleid, en binnen het beleid van de Vlaamse Regering. Het Energiedecreet heeft enkele principes vastgelegd. Zo is het de Vlaamse Regering die de regelluwe zones vaststelt bij besluit. Regelluwheid is ook maar mogelijk voor afgebakende bepalingen van het Energiedecreet. De afwijkingen mogen aldus geen betrekking hebben op bepalingen die de grondrechten van de burgers beschermen, bepalingen die betrekking hebben op de veiligheid en gezondheid van de burgers enzovoort. Een erkenning als regelluwe zone voor energie is ook altijd voorwaardelijk: het is de Vlaamse Regering die de voorwaarden bepaalt waaronder kan worden afgeweken van de bepalingen waarvoor regelluwheid wordt aangevraagd. In regelluwe zones kunnen afwijkingen gelden voor bepalingen van of krachtens het Energiedecreet. Erkenningen kunnen dus ook afwijking geven voor regels van het Energiebesluit. Als de erkenning afwijkt van een bepaling van het Energiedecreet moet het erkenningsbesluit wel een gelijkwaardige rechtssituatie voor de rechtssubjecten bevatten. Als het erkenningsbesluit afwijkt van decretale bepalingen moet het ook binnen de zes maanden bekrachtigd worden bij decreet, anders krijgt het geen uitwerking. Het Vlaams Parlement zal dus finaal steeds zijn fiat moeten geven of een erkenning als regelluwe zone voor energie plaats kan vinden. Deze laatste bepaling is ook de reden van dit agendapunt: er is nu een eerste erkenningsbesluit dat decretale bekrachtiging behoeft, namelijk dat van Thor Park in Genk. Thor Park in Genk De minister stelt vereerd te zijn met deze site. Daar waar vroeger steenkoolmijnen waren en haar vader gewerkt heeft, is er nu een eerste proeftuin. Het vormt ook voor de stad Genk een erkenning. Thor Park heeft sterke troeven om te dienen als living lab voor innovaties ter ondersteuning van de energietransitie in al haar facetten (technologisch, sociaal, regelgevend, economisch enzovoort) en dat door de aanwezigheid van verschillende spelers, zoals EnergyVille, IncubaThor en de T2-campus. De stad Genk heeft op 26 augustus 2019, samen met die spelers en nog enkele andere partners, de aanvraag tot erkenning als regelluwe zone voor energie ingediend. De aanvraag bundelt de experimenten in drie onderzoeksluiken rond energiegemeenschappen: ten eerste het optimaliseren en uitwisselen van lokaal opgewekte (hernieuwbare) energie door middel van nieuwe marktorganisatiemodellen voor energiediensten; ten tweede het specifieke intelligente gebruik van thermische energie in een multi-energiecontext en ten slotte de rol van gelijkstroomnetten. Op vandaag is de aanvraag van Thor Park de eerste en de enige. Mogelijks is dit een goed voorbeeld en volgen nog andere. Het erkenningsbesluit De stad Genk heeft een afwijking gevraagd van artikel 4.3.1 van het Energiedecreet. Dat artikel stelt dat de levering van elektriciteit en aardgas onderworpen is aan de voorafgaande toekenning van een leveringsvergunning door de VREG. De stad Genk motiveert haar aanvraag door te stellen dat de voorwaarden waaraan aanvragers van een leveringsvergunning moeten voldoen en meer in het bijzonder de voorwaarden met betrekking tot de financiële en technische capaciteit, te …