Tot wijziging van het decreet van 9 juli 2021 houdende wijziging van diverse decreten met betrekking tot wonen, wat het moratorium op de verkoop van verhuurbare sociale huurwoningen en de vrijstelling van een oriënterend bodemonderzoek bij de verplichte overdracht van risicogronden door sociale woonactoren betreft #1181

Documenten in het dossier: : Voorstel van decreet verzendcode: WON ingediend op 11 april 2022 (2021-2022) Verslag namens de Commissie voor Wonen en Onroerend Erfgoed uitgebracht door Maxim Veys over het voorstel van decreet van Katja Verheyen, Joke Schauvliege, Mercedes Van Volcem, Sarah Smeyers, Vera Jans en Allessia Claes tot wijziging van het decreet van 9 juli 2021 houdende wijziging van diverse decreten met betrekking tot wonen, wat het moratorium op de verkoop van verhuurbare sociale huurwoningen en de vrijstelling van een oriënterend bodemonderzoek bij de verplichte overdracht van risicogronden door sociale woonactoren betreft Samenstelling van de Commissie voor Wonen en Onroerend Erfgoed: Voorzitter: Kurt De Loor. Vaste leden: Allessia Claes, Sarah Smeyers, Nadia Sminate, Manuela Van Werde, Katja Verheyen; Adeline Blancquaert, Guy D'haeseleer, Kristof Slagmulder; Vera Jans, Joke Schauvliege; Gwenny De Vroe, Mercedes Van Volcem; An Moerenhout, Tine Van den Brande; Kurt De Loor. Plaatsvervangers: Inez De Coninck, Liesbeth Homans, Sofie Joosen, Rita Moors, Lorin Parys; Leo Pieters, Klaas Slootmans, Frieda Verougstraete-Deschacht; Katrien Partyka, Katrien Schryvers; Steven Coenegrachts, Jean-Jacques De Gucht; Ann De Martelaer, Jeremie Vaneeckhout; Maxim Veys. Toegevoegde leden: Tom De Meester. De Commissie voor Wonen en Onroerend Erfgoed besprak op 31 maart 2022 het voorstel van decreet van Katja Verheyen, Joke Schauvliege, Mercedes Van Volcem, Sarah Smeyers, Vera Jans en Allessia Claes tot wijziging van het decreet van 9 juli 2021 houdende wijziging van diverse decreten met betrekking tot wonen, wat het moratorium op de verkoop van verhuurbare sociale huurwoningen en de vrijstelling van een oriënterend bodemonderzoek bij de verplichte overdracht van risicogronden door sociale woonactoren betreft. 1. Toelichting door Katja Verheyen Katja Verheyen schetst de context waarin het voorstel van decreet tot stand is gekomen. Het kadert in de grote fusieoperatie van sociale woonactoren waarover de commissie het al vaak heeft gehad. Het grote juridische kader daarvoor werd uitgetekend in de zomer van 2021. Zeker na het vastleggen van de werkingsgebieden zijn de betrokken actoren volop van wal gestoken. Het is een broodnodige operatie die de sociale huurder ten goede moet komen, maar die ook zeer complex is. De meerderheid wil niet aan de zijlijn staan en wil doorzetten met de fusies. Ondanks het uitgebreide juridische kader en de vele uren overleg en voorbereiding, stoot men in zo’n complex project soms toch op bepaalde onvoorziene omstandigheden, hindernissen of bepaalde gedragingen in de sector. Daarbij denkt de spreker terug aan de hetze rond de sociale huisvestingsmaatschappij De Volkshaard in en rond Gent, waar op een bepaald ogenblik het idee leefde om het Gentse gedeelte van hun sociaal huurpatrimonium af te stoten naar private actoren. Achteraf bleek dat niet zo te zijn, maar de spreker meent zich uit het politieke debat daarover te herinneren dat geen enkele fractie in het Vlaams Parlement dat zou hebben aanvaard. Het is goed dat de mogelijke verkoop van sociale woningen aan de private sector in het kader van de fusies collectief wordt veroordeeld, maar het is nog beter dat te verankeren in een tijdelijk decretaal verbod, zeker in de context dat er zeer veel publieke middelen bij komen kijken en de behoefte aan sociale huisvesting zeer groot is. Dat legitimeert een tijdelijk moratorium. Het gaat dus om een inperking van het eigendomsrecht, dat echter niet altijd absoluut is, zo leert de praktijk. De hoogste rechtspraak aanvaardt dat de decreetgever daarop kan ingrijpen op een proportionele manier. De indieners van het voorstel van decreet willen dat ingrijpen daarom uitdrukkelijk beperken in de tijd. Dat wordt aangepakt in artikel 2 van het voorstel van decreet. Het Belgische goederenrecht kent vele zakelijke rechten, niet alleen eigendom maar onder meer ook erfpacht of vruchtgebruik. Vandaar bestrijkt het voorstel van decreet een breed scala aan rechten waarmee sociale woningen bezwaard kunnen zijn. Het wordt tot 1 januari 2028 onmogelijk gemaakt om verhuurbare sociale woningen te vervreemden buiten de sociale huursector. Tussen sociale woonactoren zal dat uiteraard nog wel kunnen, zo niet zou het fusieproces onmogelijk worden. Omdat men tijdens de fusieoperatie op onvoorziene noodwendigheden zou kunnen stoten, wordt een wettelijke basis uitgewerkt om de Vlaamse Regering de mogelijkheid te geven om in een specifieke context snel te schakelen en kleine afwijkingen toe te staan. Voor bepaalde situaties wordt uitdrukkelijk voorzien in een uitzondering op het moratorium. Wanneer bijvoorbeeld een zittende sociale huurder ervoor kiest om de sociale woning over te kopen, blijft de verkoop mogelijk. Dat is een legitieme uitzondering. Ook wanneer de verkoop van een sociale woning al in een vergevorderde fase zit, zou een verbod disproportioneel zijn. Het tweede onderdeel van het voorstel van decreet, met name artikel 3, betreft een vrijstelling van het oriënterend bodemonderzoek bij een verplichte overdracht van gronden tussen sociale woonactoren in het kader van de fusies. Dat is logisch want de nieuwe woonactoren die de gronden verwerven, zijn volwaardige rechtsopvolgers van de vorige eigenaars, in dit geval de sociale huisvestingsmaatschappijen. Dat impliceert dat zij niet alleen de rechten overnemen die aan die gronden verbonden zijn, maar ook de verplichtingen en aansprakelijkheden, onder meer in het kader van het Bodemdecreet van 27 oktober 2006. De spreker hoopt op de voltallige steun van de commissieleden. Sommigen van hen hebben wat bedenkingen bij de grote fusieoperatie, maar de meerderheid gelooft er volledig in. De operatie is nu volop bezig en alle steun is meer dan welkom. 2. Algemene bespreking Mercedes Van Volcem stelt dat haar fractie het voorstel van decreet steunt, hoewel het eigendomsrecht zeer belangrijk is voor Open Vld. Als men echter vaststelt dat er in Vlaanderen …