Over de programmatische aanpak stikstof #1801

ingediend op1801 (2022-2023) – Nr. 3 2 oktober 2023 (2023-2024) verzendcode: LEE Advies van de Raad van State over het voorstel van decreet van Wilfried Vandaele, Willem-Frederik Schiltz, Bart De Wever en Tom Ongena over de programmatische aanpak stikstof Documenten in het dossier: : Voorstel van decreet – Nr. 2: Advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit ‡LW-ACKXTAHFH-HEDEIVT‡ RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 74.348/1/V van 2 oktober 2023 over een voorstel van decreet ‘over de programmatische aanpak stikstof’ (Parl.St. Vl.Parl. 2022-23, nr. 1801/1) Vlaams Parlement1801 (2022-2023) – Nr. 3 3 ‡LW-ACKXTAHFH-HEDEIVT‡ 2/29 advies Raad van State 74.348/1/V Op 2 augustus 2023 is de Raad van State, afdeling Wetgeving, door de Voorzitster van het Vlaams Parlement verzocht binnen een termijn van zestig dagen een advies te verstrekken over een voorstel van decreet ‘over de programmatische aanpak stikstof’ (Parl.St. Vl.Parl. 2022-23, nr. 1801/1). Het voorstel is door de eerste vakantiekamer onderzocht op 12 september 2023. De kamer was samengesteld uit Wouter PAS, staatsraad, voorzitter, Inge VOS en Toon MOONEN, staatsraden, Bruno PEETERS, assessor, en Wim GEURTS en Greet VERBERCKMOES, griffiers. Het verslag is uitgebracht door Dries VAN EECKHOUTTE, eerste auditeur. Het advies, waarvan de tekst hierna volgt, is gegeven op 2 oktober 2023. * ‡LW-ACKXTAHFH-HEDEIVT‡ 74.348/1/V advies Raad van State 3/29 1. Met toepassing van artikel 84, § 3, eerste lid, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, heeft de afdeling Wetgeving zich toegespitst op het onderzoek van de bevoegdheid van de steller van de handeling, van de rechtsgrond1, alsmede van de vraag of aan de te vervullen vormvereisten is voldaan. STREKKING 2.1. Het om advies voorgelegde voorstel van decreet heeft, aldus artikel 4, § 1, ervan, tot doel “bij te dragen aan de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen voor Europees beschermde natuur door de impact van stikstofdepositie op speciale beschermingszones die aangewezen zijn met toepassing van de Habitatrichtlijn, structureel en planmatig terug te dringen”. Het voorstel, in samenhang met de in artikel 4 opgenomen doelstellingen die bereikt moeten worden tegen 31 december 2030, bevat een hoofdstuk inzake “bronmaatregelen” (hoofdstuk 2), een hoofdstuk inzake (tijdelijke2) “beoordelingskaders voor vergunningverlening wat betreft stikstofdepositie via de lucht” (hoofdstuk 3) en een hoofdstuk inzake “monitoring en borging” (hoofdstuk 6). Daarnaast bevat het voorstel een hoofdstuk inzake “woonrecht” (hoofdstuk 4), inzake het “Maatwerkgebied Turnhouts Vennengebied” (hoofdstuk 5) en inzake de verwerking van persoonsgegevens (hoofdstuk 7). Hoofdstuk 8 bevat wijzigingsbepalingen, in het bijzonder aan het Natuurdecreet van 21 oktober 19973 en het Mestdecreet van 22 december 2006. 2.2. Uit het reeds vermelde artikel 4, alsook uit de toelichting bij het voorstel kan opgemaakt worden dat het voorstel van decreet de omzetting beoogt van de door de Vlaamse Regering op 10 maart 2023 bij besluit vastgestelde programmatische aanpak stikstof (definitieve PAS of PAS).4-5 Sinds 2014 heeft het Vlaamse Gewest de ambitie om via een programmatische aanpak de depositie van stikstof op een structurele en planmatige manier terug te dringen voor de in het Vlaamse Gewest aanwezige bronnen. De bedoeling is om deze vorm van milieudruk te verminderen, met het oog op de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen en het 1 Aangezien het gaat om een voorstel van decreet, wordt onder “rechtsgrond” de overeenstemming met de hogere rechtsnormen verstaan. 2 Hoofdstuk 3 is van toepassing op omgevingsvergunningsaanvragen die worden ingediend tot 31 december 2030 (artikel 25 van het voorstel). 3 Decreet van 21 oktober 1997 ‘betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu’. 4 Hoewel de ‘vaststelling van een programmatische aanpak stikstof’ als een besluit is gekwalificeerd, is het niet voor advies aan de Raad van State voorgelegd en werd het slechts bij uittreksel in het Belgisch Staatsblad (4 april 2023, p. 36071 e.v.) bekendgemaakt. Voor de volledige teksten, zie https://beslissingenvlaamseregering.vlaanderen.be/document-view/640ADEE193165640DEAF5DA3 en https://beslissingenvlaamseregering.vlaanderen.be/document-view/640ADEE193165640DEAF5DA6 (Dossier VR 2023 1003 DOC.0250 (PAS is VR 2023 1503 MED.0103.-2). 5 Tegen dit besluit werd een vernietigingsberoep ingesteld bij de Raad van State, afdeling Bestuursrechtspraak (zie BS 26 september 2023, p. 79812). ‡LW-ACKXTAHFH-HEDEIVT‡ 4/29 advies Raad van State 74.348/1/V voorkomen van de verslechtering van de natuurkwaliteit en het natuurlijk milieu van de Europees te beschermen habitats en Europees te beschermen soorten en hun leefgebieden.6 In een arrest van 25 februari 2021 (het zogenaamde ‘stikstofarrest’) oordeelde de Raad voor Vergunningsbetwistingen dat de werkwijze waarbij op basis van een abstracte vrijstellingsdrempel (met loutere verwijzing naar een ‘voorlopig PAS significantiekader’) werd aangenomen dat de door een project veroorzaakte depositie beperkt zou zijn omdat deze minder bijdraagt dan 5% aan de kritische last, onrechtmatig was.7 De loutere verwijzing naar het bestaande PAS-significantiekader met diens drempelwaarden kon, aldus de Raad voor Vergunningsbetwistingen, op zich niet volstaan om de aanvraag niet concreet te beoordelen op zijn betekenisvolle effecten op de nabijgelegen speciale beschermingszone.8 De definitieve PAS is opgesteld in reactie op het voornoemde stikstofarrest, en heeft volgens de nota aan de Vlaamse Regering bij dat besluit als doel “bij te dragen aan de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen voor Europees beschermde natuur door de depositie van stikstof op Speciale Beschermingszones structureel en planmatig terug te dringen” en te “leiden tot een toekomstgericht, werkbaar en rechtszeker kader voor vergunning- en toestemmingverlening, rekening houdend met ecologische, sociale en economische …