Tot instelling van een Vlaamse volksraadpleging #1199

Documenten in het dossier: : Voorstel van bijzonder decreet verzendcode: FIN ingediend op 11 maart 2024 (2023-2024) Verslag namens de Commissie voor Algemeen Beleid, Financiën, Begroting en Justitie uitgebracht door Philippe Muyters over het voorstel van bijzonder decreet van Chris Janssens, Anke Van dermeersch, Adeline Blancquaert en Wim Verheyden tot instelling van een Vlaamse volksraadpleging Samenstelling van de Commissie voor Algemeen Beleid, Financiën, Begroting en Justitie: Voorzitter: Steven Vandeput. Vaste leden: Arnout Coel, Maaike De Vreese, Andries Gryffroy, Philippe Muyters, Steven Vandeput; Adeline Blancquaert, Anke Van dermeersch, Wim Verheyden; Koen Van den Heuvel, Peter Van Rompuy; Willem-Frederik Schiltz, Maurits Vande Reyde; Celia Groothedde, Björn Rzoska; Ludwig Vandenhove. Plaatsvervangers: Veerle Geerinckx, Sarah Smeyers, Jeroen Tiebout, Wilfried Vandaele, Paul Van Miert; Filip Brusselmans, Yves Buysse, Johan Deckmyn; Stijn De Roo, Sofie Mertens; Marino Keulen, Bart Somers; Mieke Schauvliege, Jeremie Vaneeckhout; Thijs Verbeurgt. Toegevoegde leden: Jos D'Haese. INHOUD 1. Toelichting door Chris Janssens ............................................................. 4 2. Debat ................................................................................................. 6 2.1. Tussenkomst van Philippe Muyters ................................................. 6 2.2. Tussenkomst van Peter Van Rompuy .............................................. 6 2.3. Tussenkomst van Willem-Frederik Schiltz ........................................ 7 2.4. Tussenkomst van Thijs Verbeurgt .................................................. 8 2.5. Repliek van Chris Janssens ............................................................ 9 2.6. Tweede tussenkomst van Willem-Frederik Schiltz ............................. 9 2.7. Tweede repliek van Chris Janssens ............................................... 10 2.8. Derde tussenkomst van Willem-Frederik Schiltz ............................. 10 3. Stemming ......................................................................................... 10 Op 27 februari 2024 besprak de Commissie voor Algemeen Beleid, Financiën, Begroting en Justitie het voorstel van bijzonder decreet van Chris Janssens, Anke Van dermeersch, Adeline Blancquaert en Wim Verheyden tot instelling van een Vlaamse volksraadpleging (Parl.St. Vl.Parl. 2021-22, nr. 1199/1). In deze bespreking wordt verwezen naar initiatieven uit de vorige zittingsperiode: − de conceptnota voor nieuwe regelgeving van Willem-Frederik Schiltz betreffende burgerparticipatie (Parl.St. Vl.Parl. 2015-16, nr. 784/1); − het voorstel van bijzonder decreet van Tom Van Grieken, Chris Janssens, Stefaan Sintobin, Guy D'haeseleer, Ortwin Depoortere en Anke Van dermeersch houdende instelling van een Vlaamse volksraadpleging (Parl.St. Vl.Parl. 2015-16, nr. 838/1); − het voorstel van resolutie van Willem-Frederik Schiltz, Paul Cordy, Peter Van Rompuy, Marius Meremans, Katrien Partyka en Matthias Diependaele betreffende burgerparticipatie (Parl.St. Vl.Parl. 2017-18, nr. 1385/1), op 21 februari 2018 aangenomen in de plenaire vergadering; − het voorstel van resolutie van Willem-Frederik Schiltz, Paul Cordy, Katrien Partyka, Marius Meremans, Peter Van Rompuy en Matthias Diependaele betreffende het stimuleren van burgerbetrokkenheid op het lokale beleidsniveau (Parl.St. Vl.Parl. 2017-18, nr. 1386/1), op 21 februari 2018 aangenomen in de plenaire vergadering. 1. Toelichting door Chris Janssens Chris Janssens verwijst naar de vorige zittingsperiode waarin conceptnota’s, voorstellen van resolutie, van decreet en bijzonder decreet werden ingediend en hoorzittingen plaatsvonden over de versterking van de democratie en de participatie van de Vlamingen daarin. Het voorliggende voorstel van bijzonder decreet werd verfijnd met inzichten uit de toen gehouden hoorzittingen. Dit voorstel van bijzonder decreet heeft tot doel om het mogelijk te maken om in Vlaanderen volksraadplegingen te organiseren. Het politieke establishment en ook een groot deel van de media wekken immers de indruk dat onze democratie onder druk staat of zelfs bedreigd wordt door burgers die zich afkeren van de democratie. Het tegendeel is waar volgens de spreker. Burgers hebben geen afkeer van de democratie, wel van de manier waarop het politieke establishment dit land vaak bestuurt. Allerlei enquêtes geven aan dat het vertrouwen in het beleid van de land – zowel op Vlaams als federaal niveau – erg laag is. Het vertrouwen in de hogere bestuursniveaus is merkelijk lager dan in de lokale besturen. Hoe hoger het bestuursniveau, hoe hoger het aandeel personen dat aangeeft er weinig vertrouwen in te hebben. Dat vertaalt zich ook in deelname aan verkiezingen. Op federaal en gewestelijk vlak bestaat in België nog een opkomstplicht. Daardoor neemt nog zo’n 90 procent van de kiezers deel aan de verkiezingen. In alle omringende landen – waar geen opkomstplicht is – wordt een veel kleinere opkomst vastgesteld. Bij de Europese verkiezingen van 2019 was er in de EU-landen een gemiddelde opkomst van nauwelijks 50 procent. Uit de resultaten van het opinieonderzoek ‘De Stemming’ (VRT NWS/De Standaard) blijkt dat een ruime meerderheid van 8 op de 10 Vlamingen de democratie een goed systeem vindt om een land te besturen. Meer nog, de burgers geven – overigens zeer terecht – aan zich te veel aan de kant gezet te voelen en net een grotere deelname aan de democratie te willen. Burgers willen opnieuw inspraak krijgen, het gevoel hebben dat hun mening ertoe doet en hun stem vertaald zien in het beleid. Burgers willen dus niet minder, maar net meer democratie. Volgens een in 2019 uitgevoerd onderzoek bij meer dan 6500 Belgen zou maar liefst 71,8 procent van de bevolking gewonnen zijn voor bindende referenda over belangrijke kwesties. ‘Ontevreden burger eist meer inspraak. Kiezer schreeuwt om politieke vernieuwing’, titelde een krant. Directe democratie via volksraadplegingen biedt …