Tot bescherming van klokkenluiders in het onderwijs in de Vlaamse Gemeenschap #1691

Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet – Nr. 2: Amendementen 12 juni 2023 (2022-2023) Verslag namens de Commissie voor Onderwijs uitgebracht door Annabel Tavernier, Brecht Warnez en Johan Danen over het ontwerp van decreet tot bescherming van klokkenluiders in het onderwijs in de Vlaamse Gemeenschap ingediend op verzendcode: OND — 1011 Brussel — 02 552 11 11 — www.vlaamsparlement.be Samenstelling van de Commissie voor Onderwijs: Voorzitter: Karolien Grosemans. Vaste leden: Arnout Coel, Koen Daniëls, Karolien Grosemans, Kathleen Krekels, Annabel Tavernier; Roosmarijn Beckers, Jan Laeremans, Kristof Slagmulder; Loes Vandromme, Hilâl Yalçin; Jean-Jacques De Gucht, Gwendolyn Rutten; Johan Danen, Elisabeth Meuleman; Hannelore Goeman. Plaatsvervangers: Marius Meremans, Axel Ronse, Nadia Sminate, Kris Van Dijck, Katja Verheyen; Leo Pieters, Els Sterckx, Sam Van Rooy; Katrien Schryvers, Brecht Warnez; Els Ampe, Tom Ongena; Stijn Bex; Steve Vandenberghe. Toegevoegde leden: Kim De Witte. INHOUD I. Toelichting door minister Ben Weyts .......................................................... 4 II. Bespreking ............................................................................................. 5 1. Tussenkomsten van de leden ..........................................................5 1.1. Johan Danen.........................................................................5 1.2. Kristof Slagmulder .................................................................6 1.3. Brecht Warnez ......................................................................7 1.4. Hannelore Goeman ................................................................8 1.5. Tom Ongena .........................................................................8 1.6. Karolien Grosemans ..............................................................9 2. Antwoorden van minister Ben Weyts................................................9 3. Replieken van de leden en bijkomende antwoorden ......................... 10 4. Amendementen .......................................................................... 10 III. Stemming ............................................................................................ 11 1. Artikelsgewijze stemming ............................................................. 11 2. Stemming over het geheel............................................................ 13 IV. Gebruikte afkortingen ............................................................................ 14 Tekst aangenomen door de commissie.........................................................15 Op 1 juni 2023 besprak de Commissie voor Onderwijs het ontwerp van decreet tot bescherming van klokkenluiders in het onderwijs in de Vlaamse Gemeenschap. I. TOELICHTING DOOR MINISTER BEN WEYTS Minister Ben Weyts licht het ontwerp van decreet toe. Het betreft de omzetting van een Europese richtlijn die een aantal minimumnormen bevat voor de bescherming van melders van inbreuken op het Unierecht. De richtlijn legt op dat er enerzijds wordt voorzien in doeltreffende, vertrouwelijke en beveiligde meldkanalen en anderzijds in een effectieve bescherming van de klokkenluiders. Het ontwerp van decreet gaat niet over het aanpakken van de inbreuken die worden gemeld door de klokkenluiders, het gaat wel over het stimuleren van klokkenluidersmeldingen en over het zorgen voor een afdoende bescherming. Het behandelen van inbreuken zelf, het handhaven van de regelgeving, is al geregeld. Voor het hoger onderwijs zorgt het college van regeringscommissarissen daarvoor. Voor het niet-hoger onderwijs komt die taak de onderwijsinspectie toe. Afhankelijk van de inbreuk zijn er nog andere kanalen. Als het bijvoorbeeld gaat over radioactief afval in het kader van wetenschappelijk onderzoek dan komt dat het FANC toe en als het gaat over voedselveiligheid is het een zaak van het FAVV. Maar dat regelt het ontwerp van decreet dus niet. Het ontwerp van decreet gaat over het beschermen van wie een melding doet, niet het handhaven van de betreffende melding. Het ontwerp van decreet verlaagt volgens de minister de drempel voor melders door hen bescherming te bieden. Om diverse redenen werd gekozen voor een aparte omzetting voor het onderwijs in plaats van de regeling die bestaat in het kader van het Bestuursdecreet. Deze aparte omzetting biedt de mogelijkheid om een uniforme regeling uit te werken voor alle personeelsleden van alle onderwijsinstellingen. Zo wordt bijvoorbeeld vermeden dat binnen dezelfde universiteit personeelsleden binnen twee verschillende kaders zouden vallen. Het regeringscommissariaat zou dan overlappen met de ombudsdienst en met de federale meldkamer. Dat kan de complexiteit alleen maar vergroten. Daarom werd gekozen voor een uniforme en heldere regeling voor het onderwijs in de eigen onderwijsregelgeving. Het ontwerp van decreet biedt de kans om verder te bouwen op wat al bestaat, aldus de minister. Deze eenvoudige regelgeving sluit aan bij bestaande controleorganen en meldpunten. Het ontwerp van decreet is opgesplitst. De regeling voor het niet-hoger onderwijs is uitgewerkt in de vorm van autonome bepalingen. Dat laat toe om één regeling uit te werken voor de verschillende onderwijsniveaus, zonder dat eenzelfde regeling meerdere keren in een ander decreet moet worden ingevoerd. Voor het hoger onderwijs is er sinds 2013 met de Codex Hoger Onderwijs een overkoepelend decreet. De klokkenluidersregeling kan in alle transparantie aan deze codex worden toegevoegd. Het ontwerp van decreet heeft een ruim toepassingsgebied. Het is zowel op de statutaire personeelsleden als op de contractuele personeelsleden van toepassing. In het hoger onderwijs is het ontwerp van decreet van toepassing op alle personeelsleden, ook de bursalen. Het materiële toepassingsgebied is beperkt. Het ontwerp van decreet geldt enkel voor meldingen van inbreuken in domeinen die zijn vermeld in de richtlijn. Het gaat onder meer over de veiligheid van het vervoer, de …