Over de programmatische aanpak stikstof #1801

ingediend op1801 (2022-2023) – Nr. 6 18 december 2023 (2023-2024) verzendcode: LEE Advies van de Raad van State over het amendement op het voorstel van decreet van Wilfried Vandaele, Willem-Frederik Schiltz, Bart De Wever en Tom Ongena over de programmatische aanpak stikstof Documenten in het dossier: : Voorstel van decreet – Nr. 2: Advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit – Nr. 3: Advies van de Raad van State – Nr. 4: Advies van de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens – Nr. 5: Amendement ‡LW-BIMXQAHDB-HFAICVT‡ RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 75.082/16 van 18 december 2023 over een amendement op een voorstel van decreet ‘over de programmatische aanpak stikstof’ (Parl.St. Vl.Parl. 2023-24, nr. 1801/005) Vlaams Parlement1801 (2022-2023) – Nr. 6 3 ‡LW-BIMXQAHDB-HFAICVT‡ 2/6 advies Raad van State 75.082/16 Op 12 december 2023 is de Raad van State, afdeling Wetgeving, door de Voorzitster van het Vlaams Parlement verzocht binnen een termijn van vijf werkdagen een advies te verstrekken over een amendement op een voorstel van decreet ‘over de programmatische aanpak stikstof’ (Parl.St. Vl.Parl. 2023-24, nr. 1801/005). Het amendement is door de zestiende kamer onderzocht op 15 december 2023. De kamer was samengesteld uit Pierre LEFRANC, staatsraad, voorzitter, Toon MOONEN en Tim CORTHAUT, staatsraden, en Wim GEURTS, griffier. Het verslag is uitgebracht door Dries VAN EECKHOUTTE, eerste auditeur. Het advies, waarvan de tekst hierna volgt, is gegeven op 18 december 2023. * ‡LW-BIMXQAHDB-HFAICVT‡ 75.082/16 advies Raad van State 3/6 1. Volgens artikel 84, § 1, eerste lid, 3°, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, moeten in de adviesaanvraag de redenen worden opgegeven tot staving van het spoedeisende karakter ervan. Aangezien dit een verplichting tot uitdrukkelijke motivering betreft, mag de afdeling Wetgeving bij de beoordeling van de ontvankelijkheid van een adviesaanvraag in principe enkel rekening houden met de motivering die in de aanvraag zelf is opgenomen.1 In het onderhavige geval wordt het verzoek om spoedbehandeling gemotiveerd als volgt: “De afdeling Wetgeving heeft over het op 27 juli 2023 ingediende voorstel van decreet reeds een uitvoerig advies verstrekt, namelijk op 2 oktober 2023 (advies 74.348/1/V). Dat advies vormde de aanleiding tot een grondige herwerking van de Algemene Toelichting, van een aantal artikelen en van de artikelsgewijze toelichting van het voorstel van decreet. Om deze reden werd de tekst van het voorstel van decreet, inclusief de toelichting ervan, integraal vervangen door het voorliggende amendement. Het is van het grootste belang dat het voorstel van decreet zo snel als mogelijk kan aangenomen en bekrachtigd worden, in functie van een zo spoedig mogelijke inwerkingtreding van het gehele decreet. Het is immers hoogst onzeker geworden of in de praktijk nog vergunningen kunnen bekomen worden voor projecten die gepaard gaan met depositie van stikstof via de lucht in speciale beschermingszones aangewezen met toepassing van de Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG). Minstens valt te vrezen dat het merendeel van de initiatiefnemers niet in de mogelijkheid is om, zonder het scheppen van de nodige wettelijke randvoorwaarden, te voldoen aan de strenge voorwaarden waaronder desgevallend vergunningen nog kunnen verkregen worden in situaties waarin de kritische depositiewaarden van de stikstofgevoelige habitats waarvoor de betrokken speciale beschermingszones zijn aangewezen, overschreden zijn. Deze hoogst onzekere situatie op het vlak van vergunningverlening is inmiddels acuut geworden. Zonder in wetgeving verankerde beoordelingskaders, ingebed in een programmatische aanpak van de milieudruk stikstof, die tevens de decretale verankering en de uitvoering omvat van een voldoende pakket aan generieke, emissiereducerende maatregelen, dreigt er een economische stilstand in alle mogelijke sectoren met stikstof emitterende activiteiten. Dit mag doen vrezen voor een aantasting van het economisch weefsel van het Vlaamse Gewest. Daarbij moet opgemerkt worden dat het niet langer mogelijk blijkt om deze situatie te counteren met omzendbrieven of instructies die op niet verordenende wijze beoordelingskaders en drempelwaarden ter beschikking stellen waaraan vergunningsaanvragen kunnen getoetst worden. In dat verband kan in herinnering worden gebracht dat het zogenaamde stikstofarrest van de Raad voor Vergunningsbetwistingen van 25 februari 2021 (nr. A-2021-0697) duidelijk maakte dat de drempelwaarden in het PAS- significantiekader van 30 november 2016, zoals opgenomen in de Omzendbrief OMG/2017/01 en in de bijhorende praktische wegwijzers ‘Eutrofiëring via de lucht’ en ‘Verzuring via lucht’, niet langer konden worden toegepast. Om die reden werd op 2 mei 2021 een ministeriële instructie stikstof uitgevaardigd (met kenmerk KZD-13620), die aan de overheden een reeks richtlijnen gaf bij de voorbereiding van vergunningsbeslissingen met stikstofimpact, in afwachting van de opmaak en goedkeuring van een definitieve 1 Adv.RvS 69.376/1-2-3 van 18 mei 2021 over een voorontwerp dat heeft geleid tot de wet van 4 juli 2021 ‘houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie’. ‡LW-BIMXQAHDB-HFAICVT‡ 4/6 advies Raad van State 75.082/16 programmatische stikstofaanpak. De toepassing van deze instructie en het erin opgenomen beoordelingskader kwam evenwel onder druk te staan door achtereenvolgende arresten van de Raad voor Vergunningsbetwistingen (cf. RvVb 15 december 2022, nr. RvVb-A-2223-0346; RvVb 27 oktober 2022, nr. RvVb-A-2223-0165). Aangezien intussen de Vlaamse Regering, namelijk op 10 maart 2023, de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) had vastgesteld, met wetenschappelijk onderbouwde beoordelingskaders en drempelwaarden, werd op 17 juli 2023 een nieuwe ministeriële instructie uitgevaardigd. Deze werd evenwel ingetrokken na het arrest van 20 juli 2023 waarmee de Raad voor …