Tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies #701

Zie de documentenfiche op vlaamsparlement.be ingediend op 21 mei 2026 (2025-2026) Verslag namens de Commissie voor Mobiliteit en Openbare Werken uitgebracht door Frédéric Erens en An Christiaens over het ontwerp van decreet tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies Samenstelling van de Commissie voor Mobiliteit en Openbare Werken: Voorzitter: Paul Van Miert. Vaste leden: Bert Maertens, Andy Pieters, Tomas Roggeman, Paul Van Miert; Frédéric Erens, Carmen Ryheul, Sarah T'Joens, Wim Verheyden; Els Robeyns, Stephanie Vanden Eede; An Christiaens, Kris Poelaert; Amina Vandenheuvel; Bogdan Vanden Berghe; Jasper Pillen. Plaatsvervangers: Arnout Coel, Koen Daniëls, Karolien Grosemans, Andries Gryffroy; Bart Claes, Immanuel De Reuse, Tom Lamont, Anke Van dermeersch; Hiba Faraji, Gianna Werbrouck; Sofie Mertens, Brecht Warnez; Jos D'Haese; Mieke Schauvliege; Marianne Verhaert. 1. Toelichting door minister Annick De Ridder ............................................. 4 2. Hoorzitting .......................................................................................... 5 3. Bespreking .......................................................................................... 5 3.1. Algemene bespreking ................................................................... 5 3.2. Artikelsgewijze bespreking en stemmingen ..................................... 9 4. Tweede lezing ................................................................................... 10 4.1. Algemene en artikelsgewijze bespreking ....................................... 10 4.2. Stemmingen en reflectienota ....................................................... 11 Gebruikte afkortingen ................................................................................ 12 Tekst aangenomen door de commissie......................................................... 13 Bijlage: zie de documentenfiche van het verslag op www.vlaamsparlement.be INHOUD De Commissie voor Mobiliteit en Openbare Werken besprak het ontwerp van decreet tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies, tijdens haar vergaderingen van 2 april, 7 en 13 mei 2026. Over het ontwerp van decreet vond op 7 mei 2026 een hoorzitting plaats. Voor het verslag van de hoorzitting: zie Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nr. 701/3. Na afloop van de artikelsgewijze bespreking, die plaatsvond op 7 mei 2026, werd overeenkomstig artikel 35, punt 2, van het Reglement een tweede lezing gevraagd door Frédéric Erens. De tweede lezing vond plaats op 13 mei 2026. Bart Claes kondigde overeenkomstig artikel 63, punt 1, van het Reglement op 13 mei 2026 een reflectienota aan. Er werden geen amendementen ingediend. Minister Annick De Ridder stelde twee technische correcties bij artikel 5 voor (zie slide 2 van haar presentatie) die door de commissie eenparig werden goedgekeurd. Ze werden verwerkt in de tekst van de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen (Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nr. 701/2). De bij de toelichting gebruikte presentatie is terug te vinden op de documentenfiche van het verslag op www.vlaamsparlement.be. 1. Toelichting door minister Annick De Ridder Minister Annick De Ridder zegt dat er met het ontwerp van decreet een CO2-heffing wordt toegevoegd aan de kilometerheffing voor vrachtwagens. Dat is in overeenstemming met de Europese tolrichtlijn (1999/62/EG). Bijkomend wordt het moment waarop de kilometerheffing jaarlijks wordt geïndexeerd, verschoven. De maatregel maakt onderdeel uit van de actualisatie van het Vlaamse Energie- en Klimaatplan 2021-2030 om nog sterker te sturen richting schonere en propere vrachtwagens. De kilometerheffing voor vrachtwagens bestaat uit twee componenten: de infrastructuurheffing en de externe kostenheffing. De externe kostenheffing wordt momenteel alleen bepaald op basis van de EURO-emissieklasse van de vrachtwagen en houdt rekening met meerdere soorten emissies. Door het toevoegen van een CO2-component kan er meer gedifferentieerd worden bij Euro VI-vrachtwagens met focus op C02-emissie. De inwerkingtreding is gepland op 1 juli 2026. Er zal dus een extra differentiatie zijn bij Euro VI-vrachtwagens (zie slide 4). Tot emissieklasse I behoren dan de vrachtwagens met de grootste uitstoot. Emissieklasse V bevat de zero-emissievoertuigen. Dus hoe zuiniger, hoe lager de CO2- heffing. Daarnaast wijzigt het voorliggende ontwerp van decreet het tijdstip van de jaarlijkse indexering van het tarief van de kilometerheffing. Dat was een belangrijke vraag van de transportsector. Dat sluit beter aan bij de realiteit van de prijsonderhandelingen in de transportsector. Om te vermijden dat deze aanpassing van de regelgeving tot twee indexeringen kort na elkaar zou leiden, is er geen indexering op 1 juli 2026. De eerstvolgende indexering heeft plaats op 1 januari 2027. Vlaanderen is niet de enige entiteit die de kilometerheffing aanpast. Met de Europese tolrichtlijn gaan verschillende lidstaten aan de slag. Duitsland doet dat al sinds 2023, en ook landen zoals Oostenrijk, Tsjechië, Hongarije en Denemarken passen vandaag al een CO2-differentiatie toe. Op 1 juli 2026 zal ook de vrachtwagenheffing in Nederland van start gaan waarbij het bedrag ook zal afhangen van de CO2-uitstoot. De opbrengsten zijn niet geoormerkt. De minister maakt zich sterk dat een deel van de middelen binnen de begroting MOW zullen kunnen worden uitgegeven. In 2026 gaat het over 10 miljoen euro voor onderhoud van de weginfrastructuur. Vanaf 2027 is dat 20 miljoen euro dat ten goede komt van de transportsector en de reguliere gebruikers van het wegennet. 2. Hoorzitting Frédéric Erens vraagt op basis van artikel 35, punt 2, van het Reglement namens de Vlaams Belangfractie een hoorzitting. Hij verwijst naar de opmerkingen in de adviezen van de MORA en …