Bij de begroting 2026 #544

Zie de documentenfiche op vlaamsparlement.be ingediend op 17 december 2025 (2025-2026) Amendement voorgesteld na indiening van het verslag op het ontwerp van programmadecreet bij de begroting 2026 AMENDEMENT Nr. 7 voorgesteld door Maurits Vande Reyde na indiening van het verslag Afdeling 6 Artikel 40/1 (nieuw) Een nieuw artikel 40/1 invoegen, dat luidt als volgt: “Art. 40/1. In de Vlaamse Codex Overheidsfinanciën van 29 maart 2019 wordt in artikel 17, §1, derde lid, punt 5°, vervangen door wat volgt: “5° informatie over het financiële beheer en de schuldpositie. De schuldgraad wordt daarbij, conform geldende standaarden, uitgedrukt als schuld ten opzichte van de ontvangsten;”.”. VERANTWOORDING De Vlaamse Regering heeft een foutieve definitie van de schuldgraad opgenomen in de begrotingsdocumenten van 2026. De Vlaamse schuldgraad zou daardoor volgend jaar niet langer 93 procent bedragen, maar ‘slechts’ 14,5 procent. Conform de geldende standaarden wordt de schuld van de overheid altijd afgezet tegen de ontvangsten. Maar in de documenten van de regering wordt de schuld nu plots afgezet tegenover het bruto regionaal product (brp). Het Rekenhof wijst er in zijn verslag over de begrotingsopmaak op dat deze vergelijkingsbasis geen steek houdt (Parl.St. Vl.Parl. 2025-2026, nr. 16). Zo stelt het Rekenhof het volgende: “Er wordt niet meer gerapporteerd over de verhouding tussen de overheidsschuld en de ESR-ontvangsten. Er wordt hierover geen duiding gegeven. De Vlaamse Regering heeft een nieuwe schuldindicator geïntroduceerd waarbij de schuld wordt afgezet tegenover het Vlaamse bruto regionaal product (brp). Het recentst beschikbare brp dateert van 2023 zoals gepubliceerd door de Nationale Bank. De bron van het brp voor de jaren 2024 tot en met 2026 wordt niet vermeld in de algemene toelichting. Bovendien houdt de vergelijking van de schuld ten opzichte van het brp geen rekening met de federale staatsschuld die ten laste van het brp van Vlaanderen gelegd kan worden. Het Rekenhof wijst erop dat zowel in rapporten van de Hoge Raad van Financiën (HRF) als in studies van de Nationale Bank van België (NBB) kritiek wordt geformuleerd op het brp als indicator om de openbare financiën in België te beoordelen. Het brp geeft de totale toegevoegde waarde van goederen en diensten in een regio weer, maar houdt geen rekening met inkomensstromen en bestedingen. Zo heeft Brussel een hoog brp door veel economische activiteit, maar een groot deel van de lonen vloeit naar pendelaars in Vlaanderen en Wallonië. Daardoor zegt het brp weinig over het regionaal besteedbaar inkomen of de welvaart van inwoners. In de Belgische context is het concept brp als vergelijkingsbasis voor de schulden van de verschillende deelentiteiten problematisch omdat er wel een regionaal bbp voor de drie gewesten wordt berekend, maar niet voor de gemeenschappen. Daarbij komt dat niet elke entiteit in België dezelfde belastingbevoegdheid of fiscale autonomie heeft, wat tussen landen wel het geval is. Zo kan het federale niveau veel grondslagen potentieel belasten, maar hebben de gemeenschappen veel minder potentiële belastinggrondslagen. Fiscale autonomie bepaalt bijgevolg de capaciteit om de schuldgraad te stabiliseren en het niveau van schuldgraad dat als houdbaar kan worden beschouwd. Een derde verschil in vergelijking met het bbp van landen is dat de verschillende entiteiten in België niet met dezelfde schuldgraad zijn gestart door de beperkte schuldoverdracht bij de opeenvolgende staatshervormingen. De brp-cijfers zijn sterk afhankelijk van methodologische keuzes en herzieningen, wat hun stabiliteit beperkt. Bovendien worden ze met een jaar vertraging opgesteld vergeleken met het bbp.” De betrouwbaarheid van de schuldcijfers is enorm belangrijk, aangezien dit het allergrootste probleem van de Vlaamse overheid is. ◼