Tot instemming met de overeenkomst tot beëindiging van bilaterale investeringsverdragen tussen de lidstaten van de Europese Unie, ondertekend te Brussel op 5 mei 2020 #950

Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet verzendcode: BUI ingediend op 17 november 2021 (2021-2022) Verslag namens de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme uitgebracht door Johan Deckmyn en Bart Tommelein over het ontwerp van decreet tot instemming met de overeenkomst tot beëindiging van bilaterale investeringsverdragen tussen de lidstaten van de Europese Unie, ondertekend te Brussel op 5 mei 2020 Samenstelling van de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme: Voorzitter: Cathy Coudyser. Vaste leden: Cathy Coudyser, Maarten De Veuster, Philippe Muyters, Joris Nachtergaele, Karl Vanlouwe; Johan Deckmyn, Carmen Ryheul, Kristof Slagmulder; Karin Brouwers, Vera Jans; Emmily Talpe, Bart Tommelein; Staf Aerts, Tine Van den Brande; Annick Lambrecht. Plaatsvervangers: Maaike De Vreese, Andries Gryffroy, Sofie Joosen, Steven Vandeput, Manuela Van Werde; Adeline Blancquaert, Stefaan Sintobin, Anke Van dermeersch; Orry Van de Wauwer, Loes Vandromme; Jean-Jacques De Gucht, Marino Keulen; Chris Steenwegen, Jeremie Vaneeckhout; Steve Vandenberghe. Toegevoegde leden: Jos D’Haese. INHOUD I. Inleidende uiteenzetting door Jan Jambon, minister-president van de Vlaamse Regering, Vlaams minister van Buitenlandse Zaken, Cultuur, Digitalisering en Facilitair Management ................................................... 4 1. Algemene situering van de overeenkomst ........................................ 4 2. Gemengd karakter van de overeenkomst ......................................... 4 II. Bespreking .......................................................................................... 5 1. Vragen en opmerkingen van de leden .............................................. 5 1.1. Tussenkomst van Karin Brouwers ........................................... 5 1.2. Tussenkomst van Philippe Muyters .......................................... 5 1.3. Tussenkomst van Bart Tommelein ........................................... 6 2. Antwoorden van de minister-president ............................................ 6 III. Stemming ........................................................................................... 7 Gebruikte afkortingen .................................................................................. 8 In de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme stond op 9 november 2021 het ontwerp van decreet tot instemming met de overeenkomst tot beëindiging van bilaterale investeringsverdragen tussen de lidstaten van de Europese Unie, ondertekend te Brussel op 5 mei 2020, op de agenda. Het ontwerp van decreet werd na bespreking aangenomen met unanimiteit van stemmen. (Deze vergadering werd als hybride vergadering georganiseerd.) I. Inleidende uiteenzetting door Jan Jambon, ministerpresident van de Vlaamse Regering, Vlaams minister van Buitenlandse Zaken, Cultuur, Digitalisering en Facilitair Management 1. Algemene situering van de overeenkomst Minister-president Jan Jambon legt uit dat het doel van de voorliggende overeenkomst erin bestaat de intra-EU bilaterale investeringsovereenkomsten gelijktijdig en op een gecoördineerde manier te beëindigen. In dergelijke bilaterale investeringsovereenkomsten wordt vastgesteld onder welke voorwaarden investeringen tussen twee staten verlopen. In het kader van de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie is Vlaanderen partij bij vele overeenkomsten inzake de wederzijdse bevordering en bescherming van investeringen. Intra-EU bilaterale investeringsovereenkomsten zijn overeenkomsten die specifiek zijn aangegaan tussen landen die lid zijn van de Europese Unie. De spreker preciseert dat een groot aantal van die intra-EU bilaterale investeringsovereenkomsten werden afgesloten in de loop van de jaren negentig. Dat gebeurde dus voor de EU-uitbreidingen van respectievelijk 2004 (Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Slovenië, Cyprus en Malta), 2007 (Roemenië en Bulgarije) en 2013 (Kroatië). Het ligt voor de hand dat deze investeringsbeveiliging sinds de uitbreiding van de Unie niet meer zou hoeven te bestaan, aangezien alle lidstaten gelijkelijk gebonden zijn door dezelfde regels in de interne markt. Het Europees Hof van Justitie oordeelde in de zaak Slowakije tegen Achmea BV (zaak C-284/16) dan ook dat de arbitrageclausules in de bilaterale investeringsovereenkomsten tussen EU-lidstaten niet verenigbaar zijn met het Europees recht. Dientengevolge werd beslist om een plurilaterale overeenkomst op te stellen die het mogelijk moest maken de intra-EU bilaterale investeringsovereenkomsten gelijktijdig en op een gecoördineerde wijze te beëindigen. Tijdens de onderhandelingen die daarover gevoerd werden, golden voor Vlaanderen de volgende prioritaire aandachtspunten: (1) rechtszekerheid; (2) behoud van een gelijk speelveld; (3) nastreven van een consensus tussen de lidstaten omwille van de impact op de interne markt; en (4) toekomstige investeringsbescherming en de bijbehorende geschillenbeslechting. Specifiek voor wat Vlaanderen betreft, heeft de voorliggende overeenkomst een impact op dertien BLEU-investeringsakkoorden die met andere EU-lidstaten werden gesloten. 2. Gemengd karakter van de overeenkomst In 2018 werd geconcludeerd dat het hier om een gemengd verdrag gaat, waarbij zowel de federale overheid als de gewesten betrokken zijn. Begin 2021 werd de overeenkomst opnieuw beoordeeld naar aanleiding van het op 12 november 2020 door de Raad van State uitgebrachte advies bij het voorontwerp van decreet. De Raad van State was immers van oordeel dat het hier om een dubbelgemengd verdrag ging, waarbij ook de gemeenschappen betrokken waren. Na herevaluatie werd beslist om het karakter zoals vastgelegd in 2018 te behouden. Er zijn immers geen zaken bekend van buitenlandse investeerders tegen België, of van Belgische investeerders tegen andere EU-landen. Hierdoor is de …