Tot instemming met het samenwerkingsakkoord van 22 september 2023 tussen de Federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest betreffende sommige bepalingen van de verdeling van de Belgische klimaat- en energiedoelstellingen voor het begin van de periode 2021-2030 en de verdeling van de federale opbrengsten uit de veiling van emissierechten voor de jaren 2015 tot en met 2020 #1854

Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet verzendcode: LEE ingediend op 13 november 2023 (2023-2024) Verslag namens de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie uitgebracht door Bruno Tobback over het ontwerp van decreet tot instemming met het samenwerkingsakkoord van 22 september 2023 tussen de Federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest betreffende sommige bepalingen van de verdeling van de Belgische klimaaten energiedoelstellingen voor het begin van de periode 2021-2030 en de verdeling van de federale opbrengsten uit de veiling van emissierechten voor de jaren 2015 tot en met 2020 Samenstelling van de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie: Voorzitter: Gwenny De Vroe. Vaste leden: Inez De Coninck, Andries Gryffroy, Freya Perdaens, Jeroen Tiebout, Wilfried Vandaele; Bart Claes, Leo Pieters, Sam Van Rooy; Stijn De Roo, Tinne Rombouts; Steven Coenegrachts, Gwenny De Vroe; Staf Aerts, Mieke Schauvliege; Bruno Tobback. Plaatsvervangers: Annick De Ridder, Marius Meremans, Joris Nachtergaele, Axel Ronse, Nadia Sminate; Carmen Ryheul, Stefaan Sintobin, Wim Verheyden; Robrecht Bothuyne, Brecht Warnez; Bart Tommelein, Bart Van Hulle; Johan Danen, Chris Steenwegen; Hannes Anaf. Toegevoegde leden: Jos D'Haese. INHOUD 1. Toelichting door minister Zuhal Demir .................................................... 4 1.1. Elementen ................................................................................... 4 1.2. Verdeling .................................................................................... 4 1.3. Klimaatresponsabiliseringsmechanisme ........................................... 5 1.4. Klimaatsteun voor ontwikkelingslanden ........................................... 5 1.5. Hernieuwbare energie ................................................................... 5 2. Bespreking .......................................................................................... 5 2.1. Tussenkomst van Sam Van Rooy ................................................... 5 2.2. Tussenkomst van Bruno Tobback ................................................... 6 2.3. Tussenkomst van Robrecht Bothuyne ............................................. 7 3. Stemming ........................................................................................... 8 Bijlage: zie de dossierpagina op www.vlaamsparlement.be Op 8 november 2023 besprak de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie het ontwerp van decreet tot instemming met het samenwerkingsakkoord van 22 september 2023 tussen de Federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest betreffende sommige bepalingen van de verdeling van de Belgische klimaat- en energiedoelstellingen voor het begin van de periode 2021-2030 en de verdeling van de federale opbrengsten uit de veiling van emissierechten voor de jaren 2015 tot en met 2020 (Parl.St. Vl.Parl. 2023-24, nr. 1854/1). De bij de toelichting gebruikte presentatie is te vinden op de dossierpagina van dit document op www.vlaamsparlement.be. 1. Toelichting door minister Zuhal Demir In september 2022 sloot minister Zuhal Demir, samen met de bevoegde collegaministers in België, een deelakkoord over de verdeling van de Belgische klimaaten energiedoelstellingen (‘burden sharing’). Het akkoord is ondertussen vertaald naar een samenwerkingsakkoord. Het ontwerp van decreet, dat de instemming met dit samenwerkingsakkoord regelt, ligt nu ter goedkeuring voor in de commissie. 1.1. Elementen De concrete afspraken die in het samenwerkingsakkoord staan, gaan over de volgende vier elementen: 1° de verdeling tussen de drie gewesten en de federale overheid van de opbrengsten uit de veiling van emissierechten voor de jaren 2021 en 2022; 2° de verdeling tussen de vier entiteiten van de federale opbrengsten uit de veiling van emissierechten voor de periode 2015-2020, na de ontbinding van het zogenaamde klimaatresponsabiliseringsmechanisme; 3° de bijdrage die elke overheid in de periode 2021-2024 moet leveren om de klimaatinspanningen van de ontwikkelingslanden te ondersteunen; 4° de bijdrage die elke overheid moet leveren om ervoor te zorgen dat België elk jaar een minimumaandeel heeft van 13 procent hernieuwbare energie. Het gaat hier om een Europese verplichting, die werd vastgelegd in de richtlijn Hernieuwbare Energie. 1.2. Verdeling Onder het Europese emissiehandelssysteem moeten elektriciteitsproducenten, energie-intensieve bedrijven en luchtvaartoperatoren elk jaar evenveel emissierechten inleveren als hun uitstoot aan broeikasgassen, vervolgt Zuhal Demir. Die bedrijven kunnen op twee manieren aan emissierechten komen: enerzijds via gratis toewijzing, anderzijds door emissierechten te kopen op een veiling. Sinds 2013 wordt het grootste deel van de beschikbare emissierechten geveild. De opbrengsten ervan worden via een vaste verdeelsleutel verdeeld onder de EU-lidstaten. Voor de jaren 2021 en 2022 bedroegen de veilingopbrengsten voor België in totaal ongeveer 1,2 miljard euro. Het samenwerkingsakkoord legt vast dat Vlaanderen hiervan 52,76 procent krijgt – iets meer dan 600 miljoen euro. De minister vertelt dat die middelen nu geblokkeerd staan op een Belgische rekening. Na de inwerkingtreding van het samenwerkingsakkoord zullen ze binnen twee weken worden doorgestort naar de verschillende overheden. Het gaat niet om nieuwe middelen die ingezet kunnen worden voor het klimaatbeleid. De voorbije jaren werden die bedragen immers al voorgefinancierd vanuit de algemene middelen, en werd ermee al klimaatbeleid gevoerd in Vlaanderen. 1.3. Klimaatresponsabiliseringsmechanisme Tegelijk met de goedkeuringsprocedure van het samenwerkingsakkoord startte de federale overheid de juridische ontbinding van het zogenaamde klimaatresponsabiliseringsmechanisme, vervolgt de minister. Dat mechanisme werd tijdens de zesde staatshervorming gecreëerd om de gewesten te …