Tot wijziging van het decreet van 27 maart 2009 betreffende radio-omroep en televisie, wat de bescherming van de vrijheid van mening voor gebruikers van sociale media betreft #1232

Documenten in het dossier: : Voorstel van decreet verzendcode: CUL ingediend op 21 oktober 2022 (2022-2023) Verslag namens de Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media uitgebracht door Bart Tommelein en Orry Van de Wauwer over het voorstel van decreet van Klaas Slootmans, Filip Brusselmans, Johan Deckmyn en Chris Janssens tot wijziging van het decreet van 27 maart 2009 betreffende radio-omroep en televisie, wat de bescherming van de vrijheid van mening voor gebruikers van sociale media betreft Samenstelling van de Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media: Voorzitter: Elisabeth Meuleman. Vaste leden: Cathy Coudyser, Marius Meremans, Freya Perdaens, Wilfried Vandaele, Manuela Van Werde; Filip Brusselmans, Johan Deckmyn, Klaas Slootmans; Karin Brouwers, Orry Van de Wauwer; Steven Coenegrachts, Stephanie D'Hose; Elisabeth Meuleman, Jeremie Vaneeckhout; Hannes Anaf. Plaatsvervangers: Andries Gryffroy, Kathleen Krekels, Philippe Muyters, Kris Van Dijck, Karl Vanlouwe; Immanuel De Reuse, Jan Laeremans, Ilse Malfroot; Maaike De Rudder, Tinne Rombouts; Els Ampe, Bart Tommelein; Björn Rzoska, Tine Van den Brande; Katia Segers. Toegevoegde leden: Tom De Meester. INHOUD I. Algemene bespreking ........................................................................... 4 1. Toelichting ................................................................................... 4 2. Bespreking in de commissie ........................................................... 5 2.1. Bart Tommelein .................................................................... 5 2.2. Orry Van de Wauwer ............................................................. 7 2.3. Marius Meremans .................................................................. 8 2.4. Elisabeth Meuleman ............................................................ 10 2.5. Klaas Slootmans ................................................................. 10 II. Artikelsgewijze bespreking en stemming ............................................... 11 III. Eindstemming ................................................................................... 11 Gebruikte afkortingen ................................................................................ 12 Op donderdag 7 juli 2022 behandelde de Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media het voorstel van decreet tot wijziging van het decreet van 27 maart 2009 betreffende radio-omroep en televisie, wat de bescherming van de vrijheid van mening voor gebruikers van sociale media betreft. I. Algemene bespreking 1. Toelichting Eerste indiener Klaas Slootmans situeert het voorstel van decreet als het resultaat van een lang proces. Naast de indieners hebben ook enkele medewerkers en externe juristen er maandenlang aan gesleuteld en erover gedebatteerd. Het commissielid dankt hen daarvoor. Het voorstel van decreet vertrekt van het door de Grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens gegarandeerde recht op vrije meningsuiting. Vanuit dat uitgangspunt komt het tot de basispremisse dat alles dat offline legaal is, dat online ook moet zijn. Precies daarin verschilt het voorstel van decreet wezenlijk van de nieuwe Digital Services Act, die het Europees Parlement in de week van deze commissievergadering heeft goedgekeurd. Die regel stelt net dat alles wat offline illegaal is, dat online ook moet zijn. Ze dreigt bij onlineplatformen een verregaande angst voor aansprakelijkheid teweeg te brengen, waardoor die wellicht al te ruim zullen beginnen te censureren om toch maar niet tegen monsterboetes aan te kijken. Klaas Slootmans illustreert dit met een voorbeeld. Een restauranthouder die op de sociale media aankondigt dat zijn bedrijf geen mensen boven de 45 jaar zal aanwerven, overtreedt een verbod op de leeftijdsdiscriminatie dat in de offlinewereld geldt en nu dus ook in de onlinewereld. Maar mocht iemand online aankondigen dat Sinterklaas en Zwarte Piet snoepjes zullen uitdelen in zijn restaurant, wat online perfect legitiem is, blijft het mogelijk om die boodschap te weren op basis van gebruiksvoorwaarden. Als specifieke juridische grondslag verwijst Klaas Slootmans naar artikel 127 van de Grondwet in het kader van de gemeenschapsbevoegdheden. Gezien de belangrijke rol voor de VRM in de uitvoering, verwijst hij naar deel 7 van het Mediadecreet, waarin Vlaanderen de taken en bevoegdheden van de regulator vastlegt. Inhoudelijk vertrekt het voorstel van decreet van de constatatie dat socialemedianetwerken de vrije meningsuiting soms fors beperken, zonder feitelijke wettelijke basis. Het bekendste Belgische voorbeeld is dat Facebook systematisch berichten met foto’s van Zwarte Piet verwijdert en de gebruikersaccounts tijdelijk en volledig blokkeert. Facebook beoordeelt zware piet vanuit zijn Amerikaanse visie immers als aanstootgevend en bijgevolg als een inbreuk op zijn gebruiksvoorwaarden. Daarmee gaat het helemaal voorbij aan het feit dat Zwarte Piet een vredelievend symbool is dat bovendien tot het officiële immateriële erfgoed behoort. Unia heeft trouwens bevestigd dat die traditie niets te maken heeft met racisme en de antidiscriminatiewetgeving niet overtreedt. Hoewel hij sowieso op een goedkeuring van het voorstel van decreet rekent, wil Klaas Slootmans de meerderheidsfracties helemaal over de streep trekken door hun partijvoorzitters te citeren. Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi liet in zijn boek Van hol naar vol optekenen dat hij niet akkoord gaat met de doorgeslagen wokecensuur met betrekking tot onder meer Zwarte Piet en Aalst Carnaval. Bart De Wever heeft in VTM Nieuws een langs gebroken voor wat hij het op één na belangrijkste symbool van 6 december noemt, na Sinterklaas zelf. Egbert Lachaert heeft op 11 december 2020 getweet dat Zwarte Piet niets met racisme te maken heeft. Uiteraard is Zwarte Piet niet het enige voorbeeld van een dergelijke beperking, vervolgt Klaas Slootmans. Ook andere legale expressies worden gecensureerd op sociale media. Cabaretiers als Hans Teeuwen en Han Coucke …