Tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies #701

Zie de documentenfiche op vlaamsparlement.be ingediend op 11 juni 2026 (2025-2026) Advies van de Raad van State over de amendementen voorgesteld na indiening van het verslag op het ontwerp van decreet tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 79.515/3 van 11 juni 2026 over amendementen op een ontwerp van decreet ‘tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies’ (Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nrs. 701/5, 701/7, 701/8 en 701/9) Op 4 juni 2026 is de Raad van State, afdeling Wetgeving, door de Voorzitster van het Vlaams Parlement verzocht binnen een termijn van vijf werkdagen een advies te verstrekken over amendementen op een ontwerp van decreet ‘tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2- emissies’ (Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nrs. 701/5, 701/7, 701/8 en 701/9). De amendementen zijn door de derde kamer onderzocht op 9 juni 2026. De kamer was samengesteld uit Jeroen VAN NIEUWENHOVE, kamervoorzitter, Koen MUYLLE en Elly VAN DE VELDE, staatsraden, Jan VELAERS en Steven LIERMAN, assessoren, en Annemie GOOSSENS, griffier. Het verslag is uitgebracht door Kristine BAMS, eerste auditeurafdelingshoofd. Het advies, waarvan de tekst hierna volgt, is gegeven op 11 juni 2026. * Met toepassing van artikel 84, § 3, eerste lid, van de wetten op de Raad van State, heeft de afdeling Wetgeving zich moeten beperken tot het onderzoek van de bevoegdheid van de steller van de handeling, van de rechtsgrond1, alsmede van de vraag of aan de te vervullen vormvereisten is voldaan. * ONDERZOEK VAN DE AMENDEMENTEN AMENDEMENT NR. 1 Amendement nr. 1 strekt ertoe in artikel 8 van het ontwerp van decreet2 de datum van inwerkingtreding van “1 juli 2026” te vervangen door de datum van “1 april 2135” voor het aan te nemen decreet. Hierover om nadere toelichting gevraagd, antwoordde de gemachtigde als volgt: “De indieners zijn van oordeel dat de CO2-component van de kilometerheffing slechts in werking mag treden op het ogenblik dat de technologie voor emissievrij en emissiearm zwaar goederenvervoer voldoende beschikbaar en betaalbaar is voor de Vlaamse transportsector. Bij gebrek aan een afdwingbaar technologisch kwalificatiecriterium in het decreet, is gekozen voor een verre toekomstige datum als parlementair signaal dat de maatregel voorbarig is. De indieners erkennen dat deze techniek spanning oplevert met de omzettingsplicht die voortvloeit uit Richtlijn (EU) 2022/362. Moest de Europese Commissie dit als inbreuk op de omzettingsplicht beschouwen, vinden de indieners het bespreekbaar dat het amendement geherformuleerd zou worden als een voorwaardelijke inwerkingtreding: de CO2-component treedt in werking op een door de Vlaamse Regering bij besluit vast te stellen datum, nadat zij heeft vastgesteld dat emissievrij en emissiearm zwaar goederenvervoer technologisch en economisch haalbaar is voor de Vlaamse transportsector en nadat het Vlaams Parlement en de betrokken economische sectoren hierover geïnformeerd zijn.” Het aan te nemen decreet, waarvan voorliggend amendement de inwerkingtreding verdaagt, vormt de gedeeltelijke omzetting in intern recht van richtlijn (EU) 2022/362 van het Europees Parlement en de Raad van 24 februari 2022 ‘tot wijziging van de Richtlijnen 1999/62/EG, 1999/37/EG en (EU) 2019/520 betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan voertuigen’. Meer bepaald betreft het de omzetting 1 Aangezien het om amendementen op een ontwerp van decreet gaat, wordt onder “rechtsgrond” de overeenstemming met de hogere rechtsnormen verstaan. 2 Ontwerp van decreet ‘tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de invoering van een externekostenheffing voor de kosten veroorzaakt door CO2-emissies’ waarover de Raad van State op 18 december 2025 advies 78.509/3 heeft gegeven (Parl.St. Vl.Parl. 2025- 26, nr. 701/1). van artikel 1, punt 11), ervan, dat de artikelen 7 octies bis en 7 octies ter invoegt in richtlijn 1999/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1999 ‘betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen’. De uiterste omzettingsdatum voor richtlijn (EU) 2022/362 is verstreken op 25 maart 2024 (artikel 4 van die richtlijn). Bijgevolg spoort een uitstel van de inwerkingtreding van het aan te nemen decreet niet met de Europese verplichtingen tot een correcte, volledige en tijdige omzetting van richtlijn (EU) 2022/362/EU.3 Dit amendement kan bijgevolg geen doorgang vinden. AMENDEMENT NR. 2 1. Amendement nr. 2 strekt ertoe artikel 4 van het ontwerp van decreet aan te vullen met een punt 3° dat het thans geldende artikel 2.4.4.0.2, zesde lid, van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013 (hierna: VCF) vervangt en waardoor de bestaande afbouw van de vrijstelling van de infrastructuurheffing voor emissievrije voertuigen ongedaan wordt gemaakt en het overige gedeelte van de kilometerheffing voor die voertuigen tot 31 december 2029 met 100 procent wordt verminderd. 2. Het thans geldende artikel 2.4.4.0.2, vijfde en zesde lid, van de VCF maakt evenwel een onderscheid tussen, enerzijds, emissievrije voertuigen met een maximaal toegestane totaalgewicht lager dan of gelijk aan 4,25 ton die vanaf 1 januari 2024 tot en met 31 december 2029 zijn vrijgesteld van de verplichting om de kilometerheffing te betalen, en, anderzijds, de overige emissievrije voertuigen waarvoor de toeslag Ex tot en met 31 december 2029 gelijk is aan nul. Het overige gedeelte van de kilometerheffing wordt voor laatstvermelde voertuigen tot die datum gradueel verminderd. Met het voorgestelde …