Tot wijziging van diverse decreten betreffende het onderwijs in de gemeenschapsinstellingen die ter uitvoering van het jeugddelinquentierecht zijn opgericht #864

Zie de documentenfiche op vlaamsparlement.be ingediend op 23 juni 2026 (2025-2026) Verslag namens de Commissie voor Onderwijs uitgebracht door Loes Vandromme over het ontwerp van decreet tot wijziging van diverse decreten betreffende het onderwijs in de gemeenschapsinstellingen die ter uitvoering van het jeugddelinquentierecht zijn opgericht Samenstelling van de Commissie voor Onderwijs: Voorzitter: Bart Claes. Vaste leden: Koen Daniëls, Karolien Grosemans, Tom Seurs, Griet Vanryckegem; Roosmarijn Beckers, Bart Claes, Mercina Claesen, Jan Laeremans; Hannelore Goeman, Gianna Werbrouck; Loes Vandromme, Peter Van Rompuy; Line De Witte; Kim Buyst; Stephanie D'Hose. Plaatsvervangers: Manu Diericx, An Hermans, Freya Perdaens, Nadia Sminate; Michiel Awouters, Filip Brusselmans, Dominiek Lootens-Stael, Kristof Slagmulder; Hiba Faraji, Nawal Maghroud; An Christiaens, Brecht Warnez; Ilona Vandenberghe; Fourat Ben Chikha; Gwendolyn Rutten. Toegevoegde leden: M'Hamed Kasmi. I. Toelichting door minister Zuhal Demir .................................................... 4 II. Bespreking .......................................................................................... 6 1. Vragen van de commissieleden ....................................................... 6 1.1. Karolien Grosemans .............................................................. 6 1.2. Loes Vandromme .................................................................. 7 1.3. Jeremie Vaneeckhout ............................................................ 7 1.4. Jill Schellens ......................................................................... 8 1.5. Mercina Claesen .................................................................... 9 1.6. Stephanie D’Hose................................................................ 10 1.7. Antwoorden van de minister ................................................. 11 2. Bijkomende vragen en antwoorden ............................................... 13 2.1. Mercina Claesen .................................................................. 13 2.2. Minister Zuhal Demir ........................................................... 13 III. Stemming ......................................................................................... 13 1. Artikelsgewijze stemming ............................................................ 13 2. Stemming over het geheel ........................................................... 16 Gebruikte afkortingen ................................................................................ 17 Tekst aangenomen door de commissie......................................................... 18 INHOUD Op 18 juni 2026 behandelde de Commissie voor Onderwijs het ontwerp van decreet tot wijziging van diverse decreten betreffende het onderwijs in de gemeenschapsinstellingen die ter uitvoering van het jeugddelinquentierecht zijn opgericht (Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nr. 864/1). Na de toelichting door minister Zuhal Demir vond de bespreking plaats met de commissieleden. Door de meerderheid werden achttien amendementen ingediend (Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nr. 864/2). Het ontwerp van decreet werd aangenomen met 14 stemmen bij 1 onthouding. I. Toelichting door minister Zuhal Demir Minister Zuhal Demir licht het ontwerp van decreet toe. In Vlaanderen verblijft een beperkte maar kwetsbare groep jonge delictplegers in een gesloten gemeenschapsinstelling, die een gesloten aanbod aanbiedt. Ter voorbereiding van dit ontwerp van decreet werd deze groep beter in kaart gebracht. Zo blijkt dat 85 procent van deze groep jongeren geen klassiek doorstroomonderwijs volgt, maar een onderwijssysteem of traject dat sterk gericht is op praktijk, arbeid en zorgondersteuning. 36 procent volgt buso, wat erop wijst dat deze groep specifieke onderwijsen ondersteuningsnoden heeft. 25 procent volgt deeltijds onderwijs of duaal leren. 24 procent volgt onderwijs dat is gericht op arbeidsfinaliteit, dus gericht op een directe toetreding tot de arbeidsmarkt. 5 procent volgt OKAN-onderwijs en is dus nog Nederlands aan het verwerven. 4 procent is schoolloos. Slechts 1 procent bevindt zich in het doorstroomonderwijs, het klassieke secundair onderwijs ter voorbereiding op hogere studies. Tot slot volgt 2 procent een dubbele finaliteit: onderwijs dat voorbereidt op zowel verder studeren als op rechtstreeks werken. Veel van deze jongeren kampen met een spijbelproblematiek of vallen uit en hebben dus een grote onderwijsachterstand. Het is belangrijk dat zij binnen de GI’s het onderwijs krijgen dat ze nodig hebben. Onderwijs en werk zijn volgens minister Zuhal Demir nog altijd de beste handvatten om uit de criminaliteit te blijven. Tot nu toe werd dat onderwijs georganiseerd als huisonderwijs met personeel dat werd aangesteld binnen het agentschap Opgroeien. Dat betekent dus geen volwaardig onderwijskader en geen pedagogische begeleiding, geen inspectie en geen mogelijkheid om een diploma te behalen. Het ontwerp van decreet neemt drie maatregelen: het voorziet overgangsmaatregelen voor de huidige personeelsleden, het versterkt de kwaliteit van het onderwijs en het zorgt voor rechtszekerheid. Samengevat wil men komen tot een systeem van kwaliteitsvol onderwijs. Als belangrijkste beleidskeuze kiest de minister voor één autonome GI-school met een eigen directeur, in plaats van drie GI-afdelingen die zijn gekoppeld aan de bestaande GO!-scholen. De GI-school krijgt een apart sui-generisstatuut. Dit zorgt voor een focus op de specifieke doelgroep en laat een uniforme visie en beleid toe, en hierdoor ook een sterkere kwaliteitssturing. Dat creëert volgens minister Zuhal Demir meer slagkracht en consistentie, en laat toe om in alle GI’s gelijkwaardig onderwijs te geven. Het onderwijs in de GI’s wordt flexibel georganiseerd. De jongeren stromen in en uit op onvoorspelbare momenten en hebben dus verschillende opleidingsniveaus en - achtergronden. Ze verschillen van leeftijd en vaak is er sprake van schooluitval. Om hierop te …