Tot wijziging van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 #313

Zie de documentenfiche op vlaamsparlement.be ingediend op 11 juni 2025 (2024-2025) Amendementen voorgesteld na indiening van het verslag op het voorstel van decreet van Koen Daniëls, Hannelore Goeman, Loes Vandromme, Griet Vanryckegem, Tom Seurs, Gianna Werbrouck en Peter Van Rompuy tot wijziging van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 AMENDEMENT NR. 13 voorgesteld door Kim Buyst na indiening van het verslag Artikel 8 In de in punt 3° voorgestelde tekst, tweede lid, het woord “finale” telkens vervangen door het woord “voorlopige”. VERANTWOORDING Het voorgestelde artikel 44, paragraaf 3 en 5, regelt de procedure waaronder de minimumdoelen worden vastgesteld. Voortaan worden de minimumdoelen ontwikkeld door een door de Vlaamse Regering aangestelde expertencommissie en vastgelegd bij decreet nadat verschillende instanties erover advies hebben verleend. De amendementen van de meerderheid (Parl.St. Vl.Parl. 2024-2025, nr. 313/3) hielden onvoldoende rekening met, en kwamen niet tegemoet aan de bezorgdheden over dat artikel, zoals geformuleerd in het advies van de Raad van State nr. 77.735/1 van 19 mei 2025 (Parl.St. Vl.Parl. 2024-2025, nr. 313/2). Door de regeling als voorstel van decreet in te dienen, ontwijkt de regering de overleg- en adviesverplichtingen die niet alleen inspraak verlenen aan de betrokken organisaties, maar die ook waarborgen inhouden voor het tot stand komen van goede regelgeving. Dat ondermijnt de democratische legitimiteit van het besluitvormingsproces. Om de goedkeuring tijdig rond te krijgen tegen 18 juli 2025, werd het ontwerp omgezet naar een voorstel van decreet. Maar die omzetting houdt significante risico's in: − verminderde kwaliteitscontrole: minder grondige toetsing van complexe onderwijskundige materie; − beperkte participatie: verminderde inspraak van cruciale belanghebbenden uit het onderwijsveld; − procedurele gebreken: verhoogd risico op juridische lacunes door tijdsdruk; − verminderd draagvlak: gebrek aan participatie verkleint draagvlak bij implementatie, wat essentieel is voor het succes van minimumdoelen. De voorgestelde amendementen zijn noodzakelijke procedurele correcties. Door een duidelijke adviesronde met mogelijkheid tot bijsturing wordt de inspraak van belanghebbenden gewaarborgd en het democratische principe van besluitvorming verhoogd. De valideringscommissie biedt een extra kwaliteitsgarantie voor die cruciale onderwijsdoelstellingen. Hoewel we het belang van tijdige goedkeuring begrijpen, mogen kwaliteit en zorgvuldigheid niet worden opgeofferd. De voorgestelde amendementen zorgen niet voor een substantiële vertraging, maar voegen wel cruciale kwaliteitswaarborging toe. Een grondige voorbereiding voorkomt implementatieproblemen achteraf. In het advies van de Raad Van State staat: “Maar door de ontworpen regeling als voorstel van decreet te laten indienen, ontwijkt de regering daarmee de hierboven in herinnering gebrachte overleg- en adviesverplichtingen die niet alleen inspraak verlenen aan betrokken organisaties, maar ook waarborgen inhouden voor het tot stand komen van goede regelgeving. Op die manier kan de Raad van State, afdeling Wetgeving, ook niet nagaan of die voorbereiding op een correcte manier is verlopen en hoe bepaalde belanghebbenden de voorgestelde maatregelen, die nochtans een substantiële hervorming inhouden, beoordelen. Het valt te betreuren dat andermaal voor een dergelijk procedé werd gekozen. Uit het voorgestelde artikel 44, §3, tweede lid, van het decreet basisonderwijs, blijkt dat het finale ontwerp van het geheel van minimumdoelen wordt bepaald door de expertencommissie en vervolgens door het Vlaams Parlement of de Vlaamse Regering ongewijzigd wordt voorgelegd aan een aantal adviesorganen. Het is evenwel niet duidelijk hoe de procedure verder verloopt nadat de verschillende adviezen zijn uitgebracht. Kan de expertencommissie na die adviezen de minimumdoelen nog bijsturen? Kan de Vlaamse Regering beslissen om naar aanleiding van die adviezen de minimumdoelen te wijzigen? Of kan de Vlaamse Regering enkel optreden als ‘doorgeefluik’? Aangezien het voorgestelde artikel 44, §5, van het decreet basisonderwijs evenwel bepaalt dat de minimumdoelen “bij decreet” worden goedgekeurd, zal de Vlaamse Regering in elk geval het recht hebben, gelet op haar initiatiefrecht bedoeld in artikel 18 van de bijzondere wet van 8 augustus 1980, om de minimumdoelen als ontwerp van decreet bij het Vlaams Parlement in te dienen. Daarbij lijkt ervan uit te moeten worden gegaan dat de Vlaamse Regering, eenmaal zij optreedt als tak van de decreterende macht, wat het geval is wanneer ze haar initiatiefrecht uitoefent in de zin van artikel 18 van de bijzondere wet van 8 augustus 1980, niet meer gebonden is door een verplichting die de decreetgever aan de uitvoerende macht oplegt bij de voorbereiding van het ontwerp van decreet dat de minimumdoelen vaststelt. Het verdient aanbeveling om die stappen in de procedure verder te verduidelijken, rekening houdend met de beginselen inzake de uitoefening van de decreterende en uitvoerende macht zoals die voortvloeien uit de bijzondere wet van 8 augustus 1980.” ◼ AMENDEMENT NR. 14 voorgesteld door Kim Buyst na indiening van het verslag Artikel 8 In de in punt 3° voorgestelde tekst, tweede lid, tussen de zinsnede “eerste lid.” en de woorden “De adviezen van de Vlaamse Onderwijsraad” een zin invoegen, die luidt als volgt: “Na ontvangst van de adviezen kan de expertencommissie het ontwerp van minimumdoelen bijsturen.”. VERANTWOORDING Zie verantwoording bij amendement nr. 13. ◼ AMENDEMENT NR. 15 voorgesteld door Kim Buyst na indiening van het verslag Artikel 8 Een nieuw punt 10° toevoegen, dat luidt als volgt: “10° Een paragraaf 9 toevoegen, die luidt als volgt: “§9. Voor het definitieve ontwerp van minimumdoelen als ontwerp van decreet wordt ingediend, wordt dit voorgelegd aan een valideringscommissie. Deze valideringscommissie wordt samengesteld door de Vlaamse Regering en bestaat uit: 1° …