Tot ondersteuning van omgevingsverenigingen en omgevingsprojecten #1922

4 april 2024 (2023-2024) Verslag namens de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie uitgebracht door Freya Perdaens over het ontwerp van decreet tot ondersteuning van omgevingsverenigingen en omgevingsprojecten ingediend op verzendcode: LEE Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet – Nr. 2: Amendementen — 1011 Brussel — 02 552 11 11 — www.vlaamsparlement.be Samenstelling van de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie: Voorzitter: Gwenny De Vroe. Vaste leden: Inez De Coninck, Andries Gryffroy, Freya Perdaens, Jeroen Tiebout, Wilfried Vandaele; Bart Claes, Leo Pieters, Sam Van Rooy; Stijn De Roo, Tinne Rombouts; Steven Coenegrachts, Gwenny De Vroe; Staf Aerts, Mieke Schauvliege; Bruno Tobback. Plaatsvervangers: Annick De Ridder, Marius Meremans, Joris Nachtergaele, Axel Ronse, Nadia Sminate; Carmen Ryheul, Stefaan Sintobin, Wim Verheyden; Robrecht Bothuyne, Brecht Warnez; Bart Tommelein, Bart Van Hulle; Johan Danen, Chris Steenwegen; Hannes Anaf. Toegevoegde leden: Jos D’Haese. INHOUD 1. Toelichting ............................................................................................. 4 1.1. Situering ......................................................................................4 1.2. De erkenning en subsidiëring van omgevingsverenigingen ..................4 1.3. De erkenning ................................................................................5 1.4. De ondersteuning van omgevingsprojecten ......................................6 1.5. Verder traject ...............................................................................6 2. Toelichting van de ingediende amendementen............................................. 7 3. Bespreking ............................................................................................. 7 3.1. Tussenkomst van Mieke Schauvliege ................................................7 3.2. Tussenkomst van Tinne Rombouts ...................................................7 3.3. Tussenkomst van Ludwig Vandenhove ..............................................8 3.4. Tussenkomst van Leo Pieters ..........................................................9 3.5. Tussenkomst van Gwenny De Vroe ..................................................9 3.6. Antwoorden van minister Zuhal Demir ........................................... 10 4. Stemming ............................................................................................ 11 Tekst aangenomen door de commissie.........................................................12 Op dinsdag 26 maart 2024 besprak de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie het ontwerp van decreet tot ondersteuning van omgevingsverenigingen en omgevingsprojecten (Parl.St. Vl.Parl. 2023-24, nr. 1922/1). Op dit ontwerp van decreet werden door de meerderheid 41 amendementen (Parl. St. Vl.Parl. 2023-24, nr. 1922/2) ingediend. 1. Toelichting 1.1. Situering Minister Zuhal Demir licht het ontwerp van decreet toe. Het omvat twee delen: de erkenning en subsidiëring van omgevingsverenigingen en de ondersteuning van omgevingsprojecten. De subsidies aan omgevingsverenigingen steunen op een decreet van 1991, dat dringend vernieuwd moet worden. Bij het begin van deze legislatuur heeft de minister zich geëngageerd om de bestaande steunmaatregelen en subsidies te evalueren en in lijn te brengen met de omgevingsprioriteiten. Ze engageert zich verder om deze in lijn te brengen met de nieuwe subsidieregels uit de Vlaamse Codex Overheidsfinanciën, die sinds 2023 gelden. 1.2. De erkenning en subsidiëring van omgevingsverenigingen Dit ontwerp van decreet maakt komaf met de erkenning van onbepaalde duur en de eeuwigdurende subsidie voor omgevingsverenigingen en vervangt die door een erkenning van maximaal vijf jaar. De Vlaamse Codex Overheidsfinanciën legt immers een vijfjaarlijkse herziening van alle subsidies op. Het ontwerp legt strengere regels en hogere kwaliteitseisen op ten aanzien van het bestaande kader. Het overstijgt de business as usual en plaatst verenigingen voor een voortdurende uitdaging, zodat ze excelleren. Het ontwerp van decreet vergroot de mogelijkheden voor alle omgevingsverenigingen. Het bestaande kader laat geen nieuwe verenigingen toe; subsidies zijn een verworven recht. De 36 erkende verenigingen hebben de in de huidige regeling verankerde enveloppe opgebruikt, waardoor er nu geen ruimte meer is voor nieuwe verenigingen. Het ontwerp van decreet voert een administratieve lastenverlaging door. Het zorgt ervoor dat maatschappelijk engagement kort op de bal kan spelen voor omgevingsprioriteiten via oproepen voor omgevingsprojecten. 1.2.1. Definities en doelstellingen De minister geeft een inhoudelijke toelichting. Artikel 1 tot en met 4 gaan over de definities en doelstellingen rond de omgevingsverenigingen en -kwaliteit. Dit ontwerp van decreet verruimt de in aanmerking komende verenigingen. Het doel van het ontwerp zit in artikel 3. Het is de bedoeling om maatschappelijke organisaties te stimuleren om met positieve acties bij te dragen aan het omgevingsbeleid aan de hand van breed inzetbare activiteiten en een brede werking. 1.2.2. Categorieën van verenigingen Artikel 5 tot en met 10 bepalen de vier al bestaande categorieën van verenigingen. Dit ontwerp van decreet schaft de verschillende types binnen de categorieën af, dat is onnodig complex. Verenigingen die een erkenning en subsidie willen, moeten een reeks kernopdrachten vervullen die per categorie verschillen. In elk van de categorieën komen volgende kernopdrachten terug. Eén houdt het betrekken van burgers of actoren in bij omgevingstransities, veranderingen die in het Vlaamse Gewest noodzakelijk zijn om een gezonde, veerkrachtige en leefbare omgeving te creëren. Twee is beleidsparticipatie, en drie zich organiseren om burgers en actoren te verbinden rond omgevingsuitdagingen. De andere opdrachten zijn vergelijkbaar met deze waarin voorzien is in de bestaande regeling. …