Over de instroom en het optimaliseren van de studie-efficiëntie in het hoger onderwijs en overige organisatorische aspecten van het hoger onderwijs #1337

Documenten in het dossier: : Ontwerp van decreet – Nr. 2 en 3: Amendementen – Nr. 4: Verslag van de hoorzitting 5 juli 2022 (2021-2022) Verslag namens de Commissie voor Onderwijs uitgebracht door Brecht Warnez, Johan Danen, Koen Daniëls, Kristof Slagmulder en Katia Segers over het ontwerp van decreet over de instroom en het optimaliseren van de studie-efficiëntie in het hoger onderwijs en overige organisatorische aspecten van het hoger onderwijs ingediend op verzendcode: OND — 1011 Brussel — 02 552 11 11 — www.vlaamsparlement.be Samenstelling van de Commissie voor Onderwijs: Voorzitter: Karolien Grosemans. Vaste leden: Arnout Coel, Koen Daniëls, Karolien Grosemans, Kathleen Krekels, Annabel Tavernier; Roosmarijn Beckers, Jan Laeremans, Kristof Slagmulder; Loes Vandromme, Hilâl Yalçin; Jean-Jacques De Gucht, Gwendolyn Rutten; Johan Danen, Elisabeth Meuleman; Hannelore Goeman. Plaatsvervangers: Marius Meremans, Axel Ronse, Nadia Sminate, Kris Van Dijck, Katja Verheyen; Leo Pieters, Els Sterckx, Sam Van Rooy; Katrien Schryvers, Brecht Warnez; Els Ampe, Tom Ongena; Stijn Bex; Steve Vandenberghe. Toegevoegde leden: Kim De Witte. INHOUD I. Toelichting door minister Ben Weyts .......................................................... 4 II. Algemene bespreking .............................................................................. 8 1. Tussenkomsten van de leden ..........................................................8 1.1. Kristof Slagmulder .................................................................8 1.2. Hannelore Goeman .............................................................. 11 1.3. Jos D’Haese ........................................................................ 12 1.4. Koen Daniëls ...................................................................... 13 1.5. Gwendolyn Rutten ............................................................... 15 1.6. Johan Danen....................................................................... 16 1.7. Brecht Warnez .................................................................... 17 2. Antwoorden van minister Ben Weyts.............................................. 18 3. Replieken van de leden en bijkomende antwoorden van de minister ... 24 III. Artikelsgewijze bespreking ..................................................................... 29 1. Toelichting amendementen ........................................................... 29 2. Artikelsgewijze stemming .............................................................30 IV. Stemming over het geheel ..................................................................... 32 Gebruikte afkortingen ................................................................................. 33 Tekst aangenomen door de commissie........................................................... 34 Op 30 juni 2022 besprak de Commissie voor Onderwijs het ontwerp van decreet over de instroom en het optimaliseren van de studie-efficiëntie in het hoger onderwijs en overige organisatorische aspecten van het hoger onderwijs, ingediend door Ben Weyts, viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Onderwijs, Sport, Dierenwelzijn en Vlaamse Rand. I. TOELICHTING DOOR MINISTER BEN WEYTS Minister Ben Weyts licht toe dat het ontwerp van decreet onder andere zorgt voor de introductie van een harde knip met het oog op de verhoging van de studie-efficiëntie en daarnaast ook heel wat rechten verschaft aan studenten. De aanleiding is de simpele vaststelling dat er te veel vrijblijvendheid en onduidelijkheid zit in het huidige systeem en te weinig structuur. De grootste slachtoffers daarvan zijn de studenten zelf. Niets doen is geen optie, meent de minister. De situatie is urgent: bijna 28 procent van de studenten die zich inschrijven aan een hogeschool of universiteit verlaat het hoger onderwijs zonder diploma. Slechts ongeveer 32 procent behaalt een bachelordiploma binnen de vooropgestelde termijn van drie jaar. Wie zijn diploma behaalt binnen de voorziene studieduur is dus een uitzondering. Daarmee scoort Vlaanderen veel slechter dan het gemiddelde in de OESO-landen. Aan de hogescholen verlaten jaarlijks ongeveer 1300 studenten het hoger onderwijs na drie jaar zonder diploma, wat ongelofelijk veel verloren talent is. Aan de universiteiten zijn dat er jaarlijks meer dan 500. Jaar na jaar neemt de studieduur in Vlaanderen ook verder toe. Achter die cijfers schuilen kleine drama’s. De minister spreekt van een verspilling van tijd, energie en middelen voor de studenten zelf, hun ouders en de samenleving. De verloren jaren leiden tot frustratie. Studenten blijven vakken meesleuren omdat de bestaande onduidelijkheid uitstelgedrag opwekt, met als gevolg dat sommigen nooit afstuderen. Volgens de minister is de voorliggende hervorming evenwichtig. Zij zorgt voor meer structuur, duidelijkheid en houvast voor de studenten en tegelijk voor meer begeleiding en rechten. Vandaag zijn de studenten de grootste verliezers van een doorgeslagen flexibilisering. Hij benadrukt het belang van die balans in het ontwerp van decreet. Er wordt wel degelijk een knip ingevoerd: men mag alleen nog naar het derde jaar als men op het einde van het tweede jaar geslaagd is voor alle vakken van het eerste jaar, al is er een mogelijkheid voor individuele afwijkingen, waarbij hij studenten met een eerder diploma en mensen met een topsportstatuut of een fysieke beperking vermeldt. Daar staat echter meer begeleiding, studieadvies op maat, ondersteuning door een trajectbegeleider en remediëring na eventuele starttoetsen tegenover. Vervolgens concretiseert de minister de toename van structuur, duidelijkheid en houvast. Er wordt voortaan duidelijk gesteld dat een student een volledig traject moet opnemen, wat in de meeste gevallen 60 studiepunten is. Een bacheloropleiding telt immers normaal gezien 180 studiepunten. Zoals gezegd zijn er uitzonderingen voor studenten met een bijzonder statuut (werkstudenten, zijinstromers, studenten met …