Tot wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat de installatie van digitale meters betreft #638

ingediend op638 (2020-2021) – Nr. 2 7 april 2021 (2020-2021) verzendcode: LEE Advies van de Raad van State over het voorstel van decreet van Tom De Meester en Jos D’Haese tot wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat de installatie van digitale meters betreft Documenten in het dossier: : Voorstel van decreet Vlaams Parlement Vlaams Parlement638 (2020-2021) – Nr. 2 3 RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 68.959/3 van 7 april 2021 over een voorstel van decreet van het Vlaamse Gewest ‘tot wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat de installatie van digitale meters betreft’ (Parl.St. Vl.Parl. 2020-21, nr. 638/1) ‡LW-AHEVMDJAC-GIJFJVT‡ 2/7 advies Raad van State 68.959/3 Op 4 maart 2021 is de Raad van State, afdeling Wetgeving, door de Voorzitster van het Vlaams Parlement verzocht binnen een termijn van dertig dagen een advies te verstrekken over een voorstel van decreet van het Vlaamse Gewest ‘tot wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat de installatie van digitale meters betreft’ (Parl.St. Vl.Parl. 2020-21, nr. 638/1). Het voorstel is door de derde kamer onderzocht op 30 maart 2021. De kamer was samengesteld uit Wilfried VAN VAERENBERGH, kamervoorzitter, Jeroen VAN NIEUWENHOVE en Koen MUYLLE, staatsraden, Jan VELAERS en Bruno PEETERS, assessoren, en Astrid TRUYENS, griffier. Het verslag is uitgebracht door Tim CORTHAUT, auditeur. Het advies, waarvan de tekst hierna volgt, is gegeven op 7 april 2021. * ‡LW-AHEVMDJAC-GIJFJVT‡ Vlaams Parlement68.959/3 advies Raad van State 3/7 1. Met toepassing van artikel 84, § 3, eerste lid, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, heeft de afdeling Wetgeving zich toegespitst op het onderzoek van de bevoegdheid van de steller van de handeling, van de rechtsgrond1, alsmede van de vraag of aan de te vervullen vormvereisten is voldaan. * STREKKING VAN HET VOORSTEL 2. Het voor advies voorgelegde voorstel van decreet van het Vlaamse Gewest strekt tot vervanging van artikel 4.1.22/2 van het Energiedecreet van 8 mei 2009, waarin de plaatsing van een digitale meter bij netgebruikers met een laagspanningsaansluiting < 56 kVA wordt geregeld (artikel 2 van het voorstel). Naar luid van het voorgestelde artikel 4.1.22/2, eerste lid, van het Energiedecreet van 8 mei 2009 plaatst de netbeheerder een digitale meter bij netgebruikers met een laagspanningsaansluiting < 56 kVA die daarom verzoeken. Bij de vervanging van een bestaande meter en bij de installatie van een nieuwe meter kan de netgebruiker kiezen tussen een digitale en een analoge meter. Tot 31 december 2023 kunnen netgebruikers met een digitale meter vragen om die te vervangen door een analoge meter (voorgestelde artikel 4.1.22/2, tweede lid, van het Energiedecreet van 8 mei 2009). Uit de voorgestelde regeling vloeit voort dat niet langer in een verplichte plaatsing van digitale meters wordt voorzien. Ook de regel dat de digitale meters bij voorrang worden geplaatst bij een aantal categorieën van personen, waaronder de bestaande prosumenten2-3 zou niet langer van toepassing zijn. Uit de toelichting bij het voorstel blijkt dat de voorgestelde regeling er komt ten gevolge van de vernietiging, bij arrest nr. 5/2021 van het Grondwettelijk Hof van 14 januari 2021, van het compensatiemechanisme waarin het decreet van het Vlaamse Gewest van 26 april 2019 ‘tot wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de uitrol van digitale meters en tot wijziging van artikel 7.1.1, 7.1.2 en 7.1.5 van hetzelfde decreet’ voorzag. Volgens de indieners van het voorstel werden “[h]uishoudens (…) dus verkeerd ingelicht over de rentabiliteit van hun investering. Het gevolg is dat de huishoudens die geïnvesteerd hebben in zonnepanelen, schade lijden. Om die fout goed te maken moeten netgebruikers die dat willen, weer kunnen overschakelen naar een analoge, terugdraaiende meter en moet de verplichte uitrol van de digitale meters onmiddellijk stopgezet worden”. 1 Aangezien het om een voorstel van decreet gaat, wordt onder “rechtsgrond” de overeenstemming met de hogere rechtsnormen verstaan. 2 Zie de definitie in artikel 1.1.3, 104°, van het Energiedecreet van 8 mei 2009, namelijk “elektriciteitsdistributienetgebruiker met toegangspunt voor afname, al dan niet rechtstreeks op een transformator aangesloten, en met een decentrale productie-eenheid met een maximaal AC-vermogen kleiner dan of gelijk aan 10 kVA die hem in staat stelt elektriciteit te injecteren op het elektriciteitsdistributienet”. 3 Zie het bestaande artikel 4.1.22/2, eerste lid, van het Energiedecreet van 8 mei 2009. ‡LW-AHEVMDJAC-GIJFJVT‡ 4/7 advies Raad van State 68.959/3 BEVOEGDHEID 3.1. Zoals de Raad van State heeft opgemerkt in advies 62.977/3 van 20 maart 2018 behoort in beginsel het uitrollen van de nieuwe, digitale meters en het beheer van de gegevens die worden verzameld door middel van (digitale, analoge of elektronische) meters tot de bevoegdheid van de gewesten voor de distributie van elektriciteit en voor de openbare gasdistributie (artikel 6, § 1, VII, eerste lid, a) en b), van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 ‘tot hervorming der instellingen’).4 Op grond van die bevoegdheid vermag het Vlaamse Gewest te bepalen dat de plaatsing van digitale meters bij netgebruikers op hun vraag gebeurt. 3.2.1. Het aan te nemen decreet zal ertoe leiden dat, vermits digitale meters niet langer met voorrang bij bestaande prosumenten worden geplaatst, die prosumenten tijdelijk verder gebruik zullen kunnen maken van meters met een analoog telwerk (hierna: Ferrarismeter). Die meters hebben als intrinsieke eigenschap dat ze terugdraaien wanneer er elektriciteit wordt geïnjecteerd in het net in plaats van afgenomen van het net. Prosumenten benutten die eigenschap wanneer ze meer elektriciteit produceren dan ze zelf verbruiken of opslaan, zodat ze gratis5 stroom leveren aan het net waarmee ze verbonden zijn, die door het terugdraaien van de Ferrarismeter evenwel verrekend wordt met de stroom die ze van het …